اصطلاح ميگرن به دوران باستان يعني يونان و روم برمي گرد د . يونانيان و رومي ها از جمله نخستين اقوامي بودند كه سردردهاي
ميگرني را توصيف كردن د . مطالعات نشان مي دهد كه ميگرن مشكل نسبتاً شايعي است و تقريباً ١٨ % زنان و ٦% مردان در آمريكا به آن مبتلا هستن د . علايم ميگرنمي تواند در هر سني ظاهر شود هر چند معمولاً اولين سردرد در دوره نوجواني يا دهة دوم زندگي رخ مي دهد ، اكثر بيماران اولين حمله را در چهل سالگي تجربه مي كنن د . حمله هاي سردرد اغلب بازگشتي هستند ولي بامسن تر شدن بيمار از شدت آن ها ك استه مي شو د . اكثر كساني كه مبتلا به ميگرن هستند عضوي از خانواده آن ها نيز به اين اختلال دچار است. 

برانگيزان هاي ميگرن

در بسياري از بيمارا ن ، عوامل محيطي يا دروني خاصي مي تواند بر شدت يا فراواني ميگرن اثر بگذار د . اين برانگيزان ها شامل محروميت از خوا ب ، افزودنيهاي مجاز غذاي ي ، استرس و مصرف داروها مي باشد . ورزش، تمرينات بدني سنگين و بعضي فعاليتهاي ديگر مي تواند در برخي بيماران موجد ميگرن باشد. بارداري در برخي خانم ها بهبودي موقت به دنبال مي آورد. 

چه چيز موجب ميگرن مي شود؟
ميگرن در اثر اتساع شريان خوني مغز ايجاد مي شود . هر چند دانشمندان كاملاً نمي دانند چه چيز موجب اتساع شريان ها ميشود. رگ ها خوني به خودي خود اتساع نمي يابن د ، احتمالاً آن ها به تغييرات شيميايي كه در بدن رخ مي ده د ، واكنش نشان ميدهند.
پزشكي كه شيوه درماني طبيعي يا كل گرا را به كار مي بندد ابتدا ق ب ل از اقدام به درمان ميگر ن ، تاريخچه كامل طب ي ، خانوادگي و اطلاعات مربوط به قاعدگي و رژيم غذايي را از فرد مي گير د . برخي از مشكلات و بيماري ها كه بايد به عنوان علت سردرد مدنظر قرار گيرند و كنار گذارده شوند عبارتند ا ز : مشكلات روده ا ي ، آلرژي نسبت به خا ك ، كمبودهاي ويتاميني ، فشار خون ، آلرژي يا عدم تحمل غذايي و از دست رفتن آب بد ن ، مسموميت قهوه و كافئين و غيره. همه اين مسايل مي توانند موجب علايم ميگرن شوند و غالباً بدون استفاده از دارو به آساني درمان پذير هستند.
هر چند ممكن است متناقض به نظر رس د ، ولي درصد قابل ملاح ظ ه اي از سردردهاي ميگرني به واسطه داروهاي ضد ميگرن ايجاد مي شو د . اگر شما از ماه پيش سي قرص مسكن و ضد درد يا به طور منظم از مشتقات آن ها مصرف مي كنيد حتماً اين موضوع را با طبيب خود در ميان بگذاري د . كنار گذاردن مصرف اين داروها گاه سردردهاي شديدي به دنبال مي آ ورد ولي عدم مصرف اين داروها در نهايت موجب كاهش سردردمي شود.
چگونه آنچه مي خوريد موجب ميگرن مي شود؟
در زمينه بررسي علل ميگر ن ، آسان ترين و ارزان ترين محل جستجو و وارس ي ، رژيم غذايي فرد اس ت . غذاها يك عامل مهم بروز سردرد و نيز عامل بهبودي علايم اس ت . حذف پاره ا ي از غذاها از رژيم غذايي مي تواند علايم بيماري را كاهش دهد و بهبودي نسبي حاصل شو د . روش حذف / چالش كه به دنبال مي آيد يك روش مناسب شناسايي غذاهايي است كه سردرد ايجاد ميكنند.
غذاهايي كه معمولاً ميگرن ايجاد مي كنند عبارتند از:
• شير گاو
• گندم
• شكلات
• تخم مرغ
• پرتغال
• پنير
• گوجه
• جوهر ليمو (رنگ زرد غذا)
• چاودار
غذاهايي مانند پنير در برخي از افراد موجب ميگرن مي شوند زيرا داراي هيستامين هاي خاص و تركيبات تحريك كننده شريان هاهستند كه موجب اتساع شريان هاي خوني مي شون د . زناني كه به غذاهاي حاوي هيستامين حساس هستند به دليل ي ك نقص فعاليت ديامين B آنزيمي (فقدان ديامين اكسيدا ز ) بسيار بيشتر از مردان دچار سردرد ميگرني مي شون د . مصرف ويتامين 6اكسيداز را افزايش مي دهد، در نتيجه در اين گونه موارد مي تواند مفيد واقع شود. نيتريت ها كه در گوشت وجود داردموجب اتساع شريان ها و شروع ميگرن مي شوند.
روش حذف / چالش
اين روش درمان طبيعي و سنتي از ديرباز در تشخيص علايم وابسته به غذا مورد استفاده قرار گرفته است و هنوز هم روش معيار براي شناسايي حساسيت هاي غذايي است.
در زير آمده « گزينش يك » روش حذف / چالش به دو شيوه انجام مي گير د . شيوه اول كه دشوارت ر ، ولي مؤثر اس ت ، تحت عنوان است. در اين شيو ه ، تمام موادي كه مشكوك به ايجاد سردرد هستند از رژيم غذايي حذف مي شون د . آن گاه به تدريج يك به يك وارد رژيم غذايي فرد مي شون د . اين روش ، شناخت روشني نسبت به آثار غذاها ايجاد مي كن د . (امتياز ديگر كه ممكن است متوجه شويد غذاهاي ديگري هستند كه موجب سردرد يا بي خوابي يا مشكلات ديگر شما مي شوند.)
دومين گزينش براي كساني مناسب است كه به خوبي مي دانند چه غذاهايي براي آن ها مشكل آفرين اس ت . گروه غذايي مشكوك تا زماني كه علايم كاملاً تسكين يابند حذف مي شوند و سپس باز به رژيم غذايي افز و ده مي شوند تا پاسخ يا بازگشت علايم تجربه شوند.
علايم همبسته با چالش هاي غذايي ممكن است با علايمي كه پيش از شروع فرآيند حذف، تجربه مي كردي د ، يكسان نباشند . براي مثال ، شما ممكن است پيش از مبادرت به روش حذ ف ، چالش مبتلا به درد سينوس مزمني بوده باشيد و دريابيد كه حين چالش    يعني بازگشت به رژيم غذايي مشكو ك ، معده تان شروع به درد كرده اس ت . اين بدان معني نيست كه گروه غذايي تحت بررسي و چالش مسبب درد سينوس شما نيس ت ، بلكه ممكن است بدن و سيستم ايمني شما با ارائه دوباره آن عامل مشكل آفري ن ، كمي متفاوت نشان مي دهند.
برخي علائم كه در دوره چالش غذايي ممكن است ديده شوند عبارتند از:
سردرد (كوتاه مدت يا طولان ي ) تهوع، خواب آلودگي ، تحريك پذيري ، افسردگي، اضطراب، تهييج پذيري بي قرار ي ، دل دد ، تير كشيدن شكم ، گلودرد،گرفتگي بيني ، آبريزش از بيني، خارش دماغ يا خارش چشم ه ا ، گرفتگي قفسه سين ه ، افروختگي و خارش پوست، گل انداختن صور ت ، قرمز شدن گوش ه ا ، تنيدگي يا مور مور شدن و يا درد عضلان ي ، بي خوابي ، خستگي، بي تفاوت ي . البته  به تعداد حساسيت هايي كه افراد از آن ها در رنج هستند راه بروز و ظهورآن حساسيت ها وجود دارد.
روش حذف / چالش موثرترين شيوه تعيين حساسيت و عدم تحمل غذايي اس ت . اين روش فرصت مناسبي براي شما فراهم مي آورد تا مستقيم تر رابطه خودتان را با غذاهاي مصرفي تان، كشف كنيد.
گزينش يك گزينش يك ، دو گام دارد ابتد ا، حذف كه ٢ تا ٦ هفته طول مي كشد و به دنبال آن چالش
مي آيد. حذف. حذف بر مبناي معيارهاي زير براي تنظيم رژيم غذايي انجام مي گيرد.
كلية غذاهاي مشكوك را حذف كنيد:
• فرآورده هاي گندم _ ماكاروني، نان، غذاهاي از پيش آماده شده.
• فرآورده هاي لبنياتي _ شير، پنير، ماست، خامه و غيره.
• فرآورده هاي ذرت _ ذرت، چيپس، آرد ذرت.
• بادام زميني _ كره بادام زميني، روغن بادام زميني.
• فرآورده هاي سويا _ شيره سويا، پودر پروتئين سويا، روغن سويا
• حبوبات دَم كشيده شده _ چاودار، جو، جو دو سر، گياه رازك.
• گوشت گاو _ در اين مورد مشكل بيشتر مربوط به افزودني ها است نه في نفسه پروتئين حيواني.
• شكلات
• شكر
• شيرين كننده هاي غذايي
• رنگ هاي غذايي
• نگهدارنده هاي غذايي (خصوصاً سولفيت ها)
رژيم غذايي بايد شامل موارد زير باشد:
• ميوه هاي تازه
• سبزيجات
• سيب زميني
• سيب زميني هندي (سيب زميني شيرين)
• پروتئين هاي حيواني (ماهي، طيور، گوشت بره)
• غلات (ارزن، گندم سياه، برنج، گل تاج خروس)
اگر امكان انتخاب داريد هميشه از مواد طبيعي و تازه استفاده كني د . در غير اينصورت مي توانيد از مواد غير طبيعي و حاوي مواد شيميايي، نگهدارنده بهره بگيري د . از غذاهاي حاوي سولفيت اجتناب كنيد كه معمولاً در سبزيجات يا ميوه جات كنسرو شده و ماهي تن كنسرو شده وجود دارد.
در گندم يا سويا وجود دار د . عوامل چاق كننده و حفظ كننده نيز در گندم و ذرت مي باشن د ، نشاسته غذايي « پروتئين سبزيجات »
معمولاً در گندم يا ذرت وجود دار د . بهتر است از غذاهاي از قبل آماده شده پرهيز كنيد در رژيم غذايي خود تمام افزودني هاي غذايي از قبل آماده شده را حذف كنيد.
بعد از ٢ تا ٦ هفته حفظ يك رژيم غذايي، بايد علائم به نحو معناداري كاهش يابند. ممكن است كمي وزن خود را از دست بدهيد.
چالش، چالش خودتان را با يك گروه غذايي كه احساس مي كنيد كمتر از همه مسبب سردرد شما اس ت ، شروع كنيد . در يك روز چندين بار ا ز آن گروه غذايي مصرف كني د . براي مثال ، اگر شما در حال بررسي غذاهاي لبنياتي هستيد صبحانه شير بنوشيد و در
رژيم غذايي خود پني ر ، خامه و ماست را براي نهار و شام در نظر بگيريد؛ در هر وهله غذايي نوشيدن شير را بگنجانيد و از مواد لبنياتي بين غذاها مصرف كني د . سپس صبر كنيد. از رژيم غذايي خود آن گروه غذايي را حذف مي كنيد و ديگر مصرف آن را ادامه نمي دهي د . تنها براي مدت يك روز آن گروه غذايي را بررسي مي كنيد آنگاه براي حداقل ٤٨ ساعت صبر مي كنيد و به رژيم غذايي حذف شده خود باز مي گردي د . اگر تا ٤٨ ساعت هيچ علامتي را تجربه نك ر ديد به سراغ گروه غذايي مشكوك بعدي
برويد. اين فرآيند را تا زماني كه گروه غذايي مشكل آفرين را بيابي د ، ادامه دهيد. بازگشت علايم در اغلب موارد طي ٤٨ ساعت رخ مي ده د . به ندرت ظهور علايم چند روز يا چند هفته بعد رخ مي ده د . با وجود اين اگر بخواهيد بيش از ٤٨ ساعت ص ب ر كنيد مختار هستيد اين كار تنها صحت تشخيص را افزايش مي ده د . معمولاً يك هفته فاصله بين وارسي گروه غذايي توصيه مي شو د .
هر بار تنها يك گروه غذايي وارسي مي شود.
گزينش دوم
رژيم غذايي معمول خود را حفظ كني د . آن گاه تنها يك گروه غذايي را كه فكر مي كنيد مسبب علاي م است ، حذف كنيد . براي مدت دست كم يك ما ه ، تمامي مواد آن گروه غذايي را از رژيم غذايي خود حذف كني د . اگر علايم بيماري شما قبل از به پايان رسيدن
يك ماه ناپديد شدند، حذف آن گروه غذايي را پس از يك هفته حذف علايم ادامه دهي د . براي مثال ، اگر بعد از چند روز پرهيز از مصرف، علايم حذف شدند به منظور وارسي دقيق تر و كسب اطمينا ن ، پرهيز از آن گروه غذايي را براي يك هفته ديگر ادامه دهيد.
وقتي در حال چالش هستيد اصول راهنمايي كه در فوق بدان اشاره ش د ، دنبال كنيد : چندين ماده مشكوك يك رژيم غذايي را طي يك دوره ٢٤ ساعته مصرف كني د . سپس از رژيم غذايي خود آن ها را حذف كنيد و صبر كني د . اغلب كسب اطلاع درباره چگونگي تعامل بدن با يك گروه غذايي مشكل آفرين، خيلي زود حاصل نمي شود.
طب جسمي (فيزيكي)
• فرو بردن پاها در يك تشت آب خيلي داغ و همزمان كمپرس يخ براي پشت گرد ن ، اين كار در واقع خون را به سمت پاها مي كشاند و از سر دور مي كند. پس از چند لحظه كاهش درد به دنبال مي آيد.
• حجامت نيز مي تواند مفيد باش د . با يك حجامت گر مجرب درباره دستورالعمل ها و روشهاي انجام حجامت مشورت كنيد.
• مالش و دست وروزي به منظور ايجاد وضع صحيح نخاعي مي تواند در پيشگيري از سردرده ا يي كه به واسطه تنش عضلاني و اسپاسم آغاز مي شوند مفيد واقع شود.
ميگرن و محيط شما ميگرن مي تواند دردنا ك ، فرساينده و هراس آور باش د . تمايل به رفع خلق الساعه درد به نحو طنز آميزي مي تواند مانع بهبودي درد شود . ميگرن به خودي خود رخ نمي دهد و يك رويداد تصادفي صر ف نيست، بلكه نتيجه تعامل بدن شما با محيط است
محيط خود را خوب بررسي كنيد تا دريابيد چه چيز تعادل دروني شما را بر هم مي زند؛ شما مي توانيد بياموزيد سردردهاي خود را كنترل كنيد و از وقوع دوباره آن ها جلوگيري كنيد.

بعضی ها عادت دارند به محض این که عطسه می کنند سراغ قفسه داروها بروند و چند تا قرص بخورند . یکی از این قرص ها  هم معمولا قرص ویتامین c است که بسیاری آنرا می خورند تا سرما نخورند.

اما واقعیت این است که مصرف این قرص از سرما خوردگی پیشگیری نمی کند .

ویتامین c یک ویتامین محلول در آب است . این ویتامین یکی از ضروری ترین ویتامین هایی است که لازم است هر شخص در شبانه روز به مقدار کافی مصرف کند .

ویتامین c برای رشد طبیعی استخوان ها ، دندانها ، لثه ها و تاندون ها و عروق خونی و  برای جذب بهینه آهن ضروری است .

ادامه مطلب

 - نخوردن صبحانه
نخوردن صبحانه باعث کاهش سطح قند خون در بدن مى‌شود. اين امر به نوبه خود باعث مى‌شود که مواد غذايى کافى براى مغز تامين نگردد و مغز دچار استحاله شود.
٢- پرخورى
..............
ادامه مطلب

پيروي از برنامه هاي غذايي غير علمي و غلط و تاکيد بيش از حد بر کاهش وزن ، شيوع رفتارهاي تغذيه اي نادرست را در کودکان افزايش مي دهد.

به گزارش سلامت نيوز، جديدترين شماره نشريه پزشکي آرشيو طب کودکان و نوجوانان نوشت : رژيم هاي غذايي غلط و تاکيد و فشار بيش از حد به نوجوانان درباره ضرورت کاهش وزن ، شيوع نوعي رفتارهاي تغذيه اي نادرست نظير پرخوري عصبي يا بوليميانروزا را در نوجوانان افزايش مي دهد.

پژوهشگران با بررسي بيش از 12 هزار نوجوان 9 تا 15 سال متوجه شدند ، فشار بيش از حد از سوي والدين و معلمان بر نوجوانان چاق در خصوص ضرورت کاهش وزن و همچنين پيروي از رژيم غذايي غلط و غير علمي ، شيوع رفتارهاي تغذيه اي نادرست نظير حملات پرخوري و استفراغ هاي عمدي را در آنان افزايش مي دهد.

کارشناسان معتقدند: والدين بايد از طريق اصلاح سبک زندگي خود ، به تناسب اندام فرزندانشان کمک کنند و از ايجاد حساسيت بيش از حد درباره وزن در فرزندانشان بپرهيزند

می دانیم که بعضی از موادغذایی برای سلامتی ما خیلی خوب است، اما اگر ندانیم با آنها چطور غذا درست کنیم، چه؟ یا حتی بدتر از این، اگر از مزه آنها خوشمان نیاید چه؟ کلاه و پیشبند آشپزیتان را ببندید و چاقو چنگال هایتان را هم آماده کنید. وقتی یکبار این روش های آشپزی را برای خوشمزه کردن موادغذایی مفید امتحان کنید دیگر ...............
ادامه مطلب

تشريفات از جمله مسايلي است كه در حوزه هاي ارتباطي كمتر به آن توجه شده است اما به علت كاركردهاي سياسي و توسعه نامريي حوزه ارتباطي توسط برخي افراد و سياستمداران بيشتر مورد توجه قرار مي گيرد.
در فصل سوم از كتاب "تشريفات هتل" نوشته احمد يحيايي ايله اي و مهرداد تاوتلي به اصول طلايي تشريفات توجه شده و ضمن تدوين آن به نوضيحات كاملي درباره آن پرداخته شده است.
اصول زير راهنمايي كامل براي تشريفات است موضوعي كه بخصوص بخش مهم و بزرگي از حوزه ارتباطات غيركلامي را شامل مي شود .در زير با اصول طلايي تشريفات آشنا مي شويم:
     
  
اصل اول : رفتار شما بيشتر از گفتار شماست .
اصل دوم : استقبال را با گل لبخند آغاز كنيد .
اصل سوم  : چشم اندازهاي مسير حمل و نقل را در اولويت ويژه اي قرار دهيد .
اصل چهارم : نیاز میهمانان به احترام یک نیاز مشترک و نیاز آنان به خدمات  یک نیاز متفاوت است .
اصل پنجم : در پذيرايي سليقه اي ارزشمند تر از سليقه ميهمانان نيست .
اصل ششم : ميهمانان براساس ظاهر شما و ظاهر محيط كار شما قضاوت  مي كنند.
اصل هفتم : صادقانه به حرف و حق ديگران احترام بگذاريد.
اصل هشتم : گوش دادن به نظرات (پيشنهادات و انتقادات)میهمانان، نارضايتي  را كاهش مي دهد.
اصل نهم : بايستي به آنچه ميهمان مي‌گويد گوش فرا دهيم و سرعت پاسخگويي را اصل اول رضايت آنان قرار دهيم.
اصل دهم : براي برقراري ارتباطات مداوم ، تواضع را جايگزين تبعيض كنيد.
اصل یازدهم : احساس امنيت محل سكونت براي ميهمانان از درجه اهميت فوق العاده اي برخوردار است .
اصل دوازدهم : درباره ميهمانان قضاوت نكنيد محيطي مهيا كنيد تا آنان درباره شما قضاوت كنند.
اصل سیزدهم : ميهمان زماني راضي مي‌شود كه محترمانه با او برخورد شود و خدمات دوستانه به او ارائه شود.
اصل چهاردهم : هر آنچه را كه لازم است بايستي انجام دهيم تا ميهمانان مجددا" به ما رجوع كند.
اصل پانزدهم : ميهمانان را با خاطره اي شيرين بدرقه كنيد . 
 
احمد يحيايي ايله اي

سالم ترین روش پخت غذا، آب پز کردن آن است.افرادی که از غذاهای آب پز استفاده می کنند، کمتر از دیگران به بیماری های قلبی و دیابت دچار می شوند. پژوهشگران در استرالیا تاثیر روش های مختلف پخت مواد غذایی را در ایجاد مواد زیانبار در غذا بررسی کردند.

 بررسی این پژوهشگران نشان می دهد ، روش هایی مانند سرخ کردن که در آن مواد غذایی به مدت طولانی در حرارت زیاد قرار می گیرد، باعث ایجاد مواد زیانبار در غذا می شود . این بررسی نشان می دهد ، افرادی که به خوردن غذاهایی که با این روش ها تهیه شده است عادت دارند ، بیش از دیگران به دیابت و بیماری های قلبی دچار می شوند .

بر اساس این بررسی ، مصرف مواد غذایی سرخ شده و غذاهای آماده ، خطر بروز واکنش های التهابی را در مبتلایان به دیابت افزایش می دهد. پژوهشگران بر اساس این بررسی ، مصرف غذاهای آب پز را بهترین روش حفظ سلامت می دانند.
 

 

از حدود 6ـ5 ماهگي بايد به‌تدريج شيرخوارتان را با غذاهاي جامد آشنا كنيد.

اگر در اين سنين فرزندتان غذاي بيشتري مي‌خورد يا رشد او بدون دليل خاصي (از نظر پزشكي) كاهش پيدا كرده زمان استفاده از غذاي كمكي است. در اين مرحله مي‌توانيد كودك را به‌تدريج با غذا آشنا كنيد و هر بار مزه جديدي را به او معرفي كنيد. براي شروع غذاي كمكي بهتر است از غذاهاي نرم و نيمه جامد مانند فرني، حريره بادام و سوپ استفاده كنيد.
غذاهاي آماده كودك يا سرلاك، هويج پخته و نرم‌شده، سيب‌زميني آب‌پز، موز و هلوي له شده هم مي‌توانند شروع خوبي براي آشنايي كودكتان با طعم‌هاي جديد باشند.
بهتر است براي آشنايي فرزندتان با مزه‌هاي جديد زمان خاصي مثلا هنگام صبحانه يا ناهار را در نظر بگيريد.
در ضمن هرگز با زور سعي نكنيد او را مجبور به خوردن كنيد. به حالت چهره او هنگام غذا خوردن توجه كنيد و اگر رويش را برگرداند يا چهره در هم كشيد، اصرار نكنيد چون به احتمال زياد يا سير شده و يا غذا را دوست ندارد.
در غذاهايي كه در اين دوران به كودكتان مي‌دهيد بهتر است از قند، نمك، خشكبار و دانه‌هاي روغني، شير گاو، تخم‌مرغ، ماهي و غذاهاي دريايي (تا 2 سالگي)، مركبات و مواد غذايي سفت استفاده نكنيد.

از شير گرفتن
زماني كه كودك شيرخوارتان توانست روزانه حداقل يك وعده و هر بار چند قاشق غذا بخورد، زمان آن فرا رسيده است كه دفعات غذاي كمكي او را افزايش دهيد. با هر وعده غذا و در طول روز به شيرخوار آب جوشيده سرد شده يا نوشيدني‌هاي مناسب ديگر بنوشانيد براي اين كار از شيشه شير يا يك فنجان كوچك پلاستيكي استفاده كنيد. با افزايش حجم غذاها و مايعاتي كه كودك در طول روز دريافت مي‌كند، نياز او به استفاده از شير كاهش پيدا مي‌كند.
برخي كودكان پس از استفاده از غذاهاي جامد به تدريج علاقه خود را به شير مادر و يا شيرخشك از دست مي‌دهند و به اصطلاح، خود به خود از شير گرفته مي‌شوند.
اگر كودكتان قادر به خوردن غذاهاي جامد است و با فنجان يا شيشه شير هم مي‌تواند به اندازه كافي مايعات بنوشد، زمان آن فرا رسيده كه او را از شير بگيريد. بنابراين دفعات شيردهي را به يك يا دو بار در روز كاهش دهيد و زماني كه كودك از خوردن يك وعده غذا خودداري مي‌كند، به جاي غذا به او شير ندهيد.
اگرچه ممكن است اين كار براي شما كمي سخت و دشوار باشد اما به ياد داشته باشيد فرزندتان يك مرحله از رشد را با موفقيت پشت‌سر گذاشته و حالا بايد آماده ورود به مرحله بعدي شود.
بعد از 6 ماهگي شير به تنهايي پاسخگوي نيازهاي تغذيه‌اي شيرخوار نيست و اگر شيردهي را مانند گذشته ادامه دهيد ديگر اشتهايي براي غذاهاي كمكي باقي نخواهد ماند.

كودكان نوپا
كودكان نوپا (بين يك و نيم تا دو سالگي) تا حدودي قادر به استفاده از غذاي خانواده و هضم آن هستند. هر ماه هم توانايي آنها براي اينكه غذايشان را به تنهايي بخورند، بيشتر مي‌شود و حتي مي‌توانند از قاشق و فنجان كوچك براي اين كار استفاده كنند.
اگر كودكتان از غذا خوردن امتناع مي‌كند، هرگز براي ترغيب او از تنقلاتي مانند بيسكويت، پفك و شكلات استفاده نكنيد چون در نهايت نه‌تنها به مقصدتان نخواهيد رسيد، بلكه با اين تنقلات بي‌خاصيت، او را سير خواهيد كرد.
بيشتر مشكلات مربوط به تغذيه كودكان با حفظ آرامش برطرف مي‌شود؛ در نتيجه نبايد در مورد تغذيه فرزندتان مضطرب و نگران باشيد چون اين نگراني در اغلب مواقع بي‌مورد است.
اگر كودكتان تمام وقت مشغول فعاليت و جست‌وخيز است و لحظه‌اي آرام و قرار ندارد، به احتمال زياد به اندازه كافي غذا خواهد خورد در صورتي كه كودكتان فقط يك وعده غذايي را با اشتها مي‌خورد و وعده ديگر بي‌اشتهاست و در طول روز مواد غذايي مختلفي مي‌خورد، خطري متوجه سلامتي او نخواهد بود، البته در صورتي كه تغذيه مناسب، متنوع و طبيعي را رعايت كنيد و مواد غذايي بي‌خاصيت و بسيار شيرين، چرب يا شور مثلا شكلات و پفك كمترين نقش را در تغذيه او
داشته باشند.
راز تشويق
وقتي كودكتان خوب غذا مي‌خورد، از او تعريف و تمجيد زيادي كنيد و اگر غذاي كمي خورد، او را مجبور به غذاخوردن نكنيد. توجه داشته باشيد كه بهترين پاداش براي كودكان و تثبيت رفتارها و عادت‌هاي خوب آنها، تعريف و تحسين است.
هرگز اين تعريف را به تاخير نيندازيد و بلافاصله بعد از كار خوب او، تشويق كنيد. از رشوه‌دادن به فرزندتان هم جدا خودداري كنيد. توجه داشته باشيد كه رشوه با تشويق متفاوت است.زماني كه بعد از كار خوبي به كودكتان پاداش مي‌دهيد، در‌واقع او را تشويق كرده‌ايد و زماني كه براي تغيير رفتار بد او به او چيزي مي‌دهيد تا شايد اصلاح شود، به او رشوه داده‌ايد.
كودكان به‌جز غذاخوردن، از همراهي با جمع خانواده لذت مي‌برند، بنابراين پس از اينكه بچه نشستن ياد گرفت، او را سر سفره يا ميز غذا ببريد. براي نشستن كودك سر ميز غذا بايد از صندلي‌هاي بلندتر و پشتي‌دار استفاده كنيد. جمع شدن همه اعضاي خانواده سر ميز با وجود همه دشواري‌هايش تا حدود زيادي از دردسرهاي شما در غذا دادن به فرزندتان جلوگيري خواهد كرد.
بهتر است حداقل روزي يك وعده همه اعضا خانواده دور يك ميز يا سفره با هم غذا بخورند. ارتباط بين اعضاي خانواده در هنگام غذا خوردن كمتر از ارزش مواد غذايي كه دريافت مي‌كنند نيست. كودكان هنگامي كه با والدين خود غذا مي‌خورند به مرور آداب درست غذا خوردن را مي‌آموزند.
قوانين غذا خوردن را خيلي ساده و روشن براي فرزندتان توضيح دهيد و يادآور شويد بچه‌ها هم مانند ساير اعضاي خانواده بايد سر سفره يا ميز غذا بخورند و اجازه ندارند غذاهايشان را جاي ديگري مثلاً جلوي تلويزيون بخورند.
اگر انتظارات شما از فرزندتان متناسب با سنش باشد و نوع و مقدار غذا را متناسب با سن او در نظر بگيريد، ديگر غذا خوردن به يك كشمكش و دغدغه دائمي در خانه شما تبديل نخواهد شد.
علاقه يا عدم علاقه كودك به غذاهاي مختلف حق طبيعي اوست و نبايد او را به خوردن غذاهايي كه دوست ندارد وادار كنيد. اين كار شما نه تنها علاقه‌اي در او برنمي‌انگيزد بلكه باعث تنفر و انزجار بيشتر او خواهد شد. اگر بچه شما غذاهاي خاص و مشخصي مثلاً گوشت، قارچ، تخم‌مرغ و غيره را دوست ندارد بهانه‌گير نيست بلكه فقط از اين غذاي خاص خوشش نمي‌آيد اما اگر غذاهايي كه دوست ندارد متغير هستند به احتمال زياد در حال بهانه‌گيري است.
درباره غذاهايي كه كودكتان دوست ندارد خيلي سختگيري نكنيد چون با بزرگ‌تر شدن او علايق غذايش گسترش پيدا خواهد كرد و ممكن است بسياري از غذاهايي كه تا مدت‌ها از خوردنشان خودداري مي‌كرد را دوست داشته باشد اما در مورد بهانه‌گيري وضعيت فرق مي‌كند. اين نوع بهانه‌گيري‌ها پايان‌ناپذير است و فهرست غذاهايي كه كودك بهانه‌گير دوست ندارد و نمي‌خورد كم‌كم طولاني‌تر مي‌شود.
بهانه‌گيري كودك ممكن است تا جايي پيش برود كه در نهايت فقط نان و مربا بخورد. اين بهانه‌گيري‌ها غذا خوردن را در خانه مبدل به عذاب و در خارج از خانه غيرممكن مي‌كند. اين كودكان از غذا به عنوان ابزاري براي تسلط و كنترل به والدينشان استفاده مي‌كنند.
اگر كودك شما بر سر غذا بهانه‌گيري مي‌كند، قبل از هر چيز از كوچك‌ترين زمان‌هايي كه او بدون بهانه‌گيري غذا مي‌خورد براي تشويقش بهره ببريد.
هرگز چند نوع خوراكي يا غذا به فرزندتان پيشنهاد ندهيد تا او يكي را انتخاب كند. بهتر است تا حد امكان همه اعضاي خانواده غذاي يكساني بخورند. پس چند نوع غذا نپزيد، چون با اين كارتان او را بد عادت مي‌كنيد. اما اگر از غذا خوردن او راضي هستيد مي‌توانيد بعد از 5 سالگي به او حق انتخاب بين دو، سه نوع غذا را بدهيد و سپس آن غذا را برايش تهيه كنيد.
اگر فرزندتان غذايش را نمي‌خورد او را تا پايان غذا سرسفره يا ميز غذا ننشانيد. كودكان نوپا در لجبازي ماهر هستند و به احتمال زياد شما را خسته خواهند كرد. بنابراين بايد با او سازش كنيد مثلا مي‌توانيد به او بگوييد سه قاشق از غذايش را بخورد و بعد از جايش بلند شود. در اين موارد هرگز باقيمانده غذاي او را خودتان يا ساير اعضاي خانواده نخوريد. در ضمن از شكلات و بيسكويت هم به عنوان رشوه استفاده نكنيد، او بايد بداند كه اگر غذايش را نخورد چيز ديگري به جاي غذا به او داده نخواهد شد.كودكان را تشويق كنيد خودشان غذايشان را بخورند حتي اگر اين كار در ابتدا باعث طولاني شدن زمان غذا خوردن و كثيف كاري شود. كودكان بايد ياد بگيرند هنگام غذا خوردن از كلماتي مانند لطفا و متشكرم استفاده كنند.

 

 

جام جم آنلاين: پزشكان توصيه مي‌كنند دانش‌آموزان در فصل امتحانات به دليل افزايش فعاليت‌هاي مغزي نياز به تغذيه سالم‌تر و استفاده از دانه‌هاي روغني و مغزها دارند.

 مصرف مواد غذايي حاوي لستين و كولين نظير انواع مغزها و دانه‌هاي روغني، گندم جوانه زده، آرد گندم حاوي سبوس و فرآورده‌هاي تهيه شده از اين آردها نظير نان‌هاي سبوس دار يا ماكاروني در ايام امتحانات و دوران آمادگي براي كنكور توصيه مي‌شود.

دكتر سيد ضياء الدين مظهري، متخصص تغذيه در گفتگو با ايسنا، درباره نقش تغذيه در كارايي و فعاليت‌هاي فكري و مغزي اظهاركرد: مغز همانند ساير اعضاي بدن به غذا و انرژي نيازمند است به ويژه آن كه در ايامي خاص درصد قابل توجهي از مواد مغذي و انرژي‌هاي دريافتي كودكان، نوجوانان و جوانان مورد استفاده فعاليت‌هاي مغزي و كنجكاوي‌هاي آنها قرار مي‌گيرد.

 

وي با بيان اين كه در دوران آمادگي براي امتحانات به ويژه زمان تلاش براي كسب موفقيت در كنكور ورودي دانشگاه احتياجات تغذيه‌اي افراد افزايش مي‌يابد، گفت: در اين دوران گروه‌هاي خاص و مواد غذايي حاوي برخي از ويتامين‌ها و مواد معدني ارزش بيشتري پيدا مي‌كنند.

 

اين متخصص تغذيه، با تاكيد بر حفظ تناسب، تعادل و تنوع براي تامين نيازهاي غذايي جوانان و نوجوانان گفت: بازتاب هرگونه عدم تعادل و تناسب و عدم استفاده ازهمه گروه‌هاي غذايي به صورت كندي رشد و كاهش تمركز و قدرت يادگيري، عصبانيت، بي قراري، چاقي و لاغري نمود مي‌كند.

 

دكتر مظهري، وظيفه اصلي لستين و كولين را در ايجاد واسطه‌هاي شيميايي چون استيل كولين (انتقال دهنده امواج عصبي از سلول به سلول) موثر برشمرد و افزود: از اين رو مصرف مواد غذايي حاوي لستين و كولين نظير انواع مغزها و دانه‌هاي روغني، گندم جوانه زده، آرد گندم حاوي سبوس و فرآورده‌هاي تهيه شده از اين آردها نظير نان‌هاي سبوس دار يا ماكاروني در ايام امتحانات و دوران آمادگي براي كنكور توصيه مي‌شود.

 

وي در ادامه يادآور شد: ذرت، سويا و روغن‌هاي گياهي حاوي امگا 3، تخم مرغ، بادام زميني، نخود و لوبيا و سبزيجات داراي برگ‌هاي سبز تيره نيز حاوي اين مواد هستند.

 

جام جم آنلاين: خوردن ميوه با پوست در کنترل قندخون افراد ديابتي بسيار موثر است. براساس تحقيقات انجام شده، ديابت نوع اول بيشتر به دليل بيماري هاي ويروسي دوران کودکي و بيماري هاي ايمونولوژيکي که سيستم دفاعي را تحت تاثير قرار مي دهند، ايجاد مي شود. ولي عامل ديابت نوع دوم چاقي و کم تحرکي است.
به گزارش ايسنا، ديابت دو نوع است که ديابت نوع يک وابسته به انسولين بوده و به آن ديابت جواني گفته مي شود، چون بيشتر در سنين شش تا يازده سالگي شايع بوده و نوع دوم ديابت غيروابسته به انسولين است که در ميانسالي و سن 40 تا 45 سالگي بيشتر شايع است.

براساس تحقيقات انجام شده، ديابت نوع اول بيشتر به دليل بيماري هاي ويروسي دوران کودکي و بيماري هاي ايمونولوژيکي که سيستم دفاعي را تحت تاثير قرار مي دهند، ايجاد مي شود. ولي عامل ديابت نوع دوم چاقي و کم تحرکي است.

محققان، استرس را هم ازعوامل ايجاد کننده ديابت نوع دوم مي دانند البته تغذيه درماني در ديابت نقش به سزايي دارد، مخصوصا در ديابت نوع اول که مبتلايان به آن کودک هستند و در سن رشد قرار دارند براي عدم ايجاد اختلال در رشد آنها بايد در مصرف مواد مغذي تعادل برقرار باشد.

گفتني است، خوردن ميوه با پوست به خصوص سيب براي افراد ديابتي به علت فيبر موجود در پوست ميوه ها و کنترل قند خون توسط آن بسيار مفيد بوده وباعث کاهش چربي خون مي شود؛ چرا که هرچه فيبر بيشتر باشد ماندگاري آن در روده کمتر بوده وگلوکز آزاد شده از آن کمتر خواهد بود پس در افراد ديابتي مصرف فيبرفراوان که در ميوه ها موجود است، توصيه مي شود

منبع :جام جم

مونا كربلايى-كارشناس ارشد باكترى شناسى پزشكى

نوشيدنى خنك (آب، نوشابه، دوغ و...) پس از صرف يك وعده غذايى گرم لذت بخش است. اما اين عمل منجر به انجماد چربى هاى موجود در غذايى كه تازه خورده ايد شده و رسوب ايجاد مى كند. همچنين با اين كار سرعت كار سيستم گوارشى كند مى شود. به همين جهت هنگامى كه رسوب حاصل از منجمد شدن چربى ها، با اسيدهاى موجود در بدن واكنش دهند، كم كم تجزيه شده و سريع تر از غذاى جامد، جذب سيستم گوارشى مى شوند. اين مواد به تدريج لايه داخلى روده را پوشانده و در مدت زمان كوتاهى تبديل به مواد زائد و سپس موجب بروز سرطان خواهد شد. پس بهترين راه مقابله با اين مسئله، نوشيدن آب گرم يا سوپ داغ پس از هر وعده غذايى است

منبع : ایران

    
اهميت آشپزي كودكان بچه ها خيلي زود لذت خوردن را ياد مي گيرند. آنها دلشان مي خواهد كه به بزرگترها در تهيه و آماده سازي غذا كمك كنند. كودكان هنگامي كه به موضوعي علاقه مند باشند و درگير آن مسئله شوند‘ سريع تر ياد مي گيرند.
 • در آشپزي دو اصل مهم وجود دارد‘ حرف زدن و مطالعه كردن. بايد دستور تهيه غذا مطالعه و سپس در مورد آن صحبت تا مرحله به مرحله غذا آماده شود. • در تهيه غذا‘ كودكان با مقياسها و معيارهاي رياضي مانند ليتر‘ سي سي ‘ گرم و... آشنا مي شوند.
 • با ديدن تغيير در مواد الويه اي كه در تهيه غذا استفاده مي شود‘ كودكان علم شيمي و تغيير مواد را مي آموزند.
• هنگام آشپري ‘ كودك به اهميت تغذيه مناسب پي مي برد و سعي مي كند غذاهايي را براي خوردن انتخاب كند كه ارزش غذايي مناسبي داشته باشند.
 • با پختن غذاهاي خارجي ‘ كودك با فرهنگ هاي ديگر‘ آشنا شده و سعي مي كند با آنها ارتباط برقرار كند.
 • مهارت تفكر در كودكان در هنگام تهيه و آماده سازي غذا تقويت مي شود. به طور مثال اگر در تهيه كيك‘ بيش از اندازه از آرد استفاده كنيم‘ كيك بسيار خشك و سفت مي شود. كودك همچنين در تهيه غذا‘ با نسبت ها آشنا مي شود‘ مثلاً اگر در تهيه كيك‘ تمام مواد آن دو برابر كنيم‘ حجم كيك تهيه شده نيز دو برابر خواهد شد.
• مهارت هاي اجتماعي مانند حل مسئله ‘ كار گروهي و مسئوليت پذيري در هنگام تهيه و آماده سازي غذا در كودكان تقويت مي شود. احترام به خود‘ هنگامي كه كودك براي خود و ديگران غذا تهيه مي كند.
 احترام در كودك تقويت ميشود. نكاتي كه بايد در آشپزي به كودكان آموزش داد:
1- هر آشپزي ‘ در هر سن و سالي‘ قبل از اين كه شروع به آشپزي كند‘ بايد دست هاي خود را بشويد.
 2- كودكان نسبت به بعضي از مسائل كم توجهند. در تهيه غذا‘ آنها را سريع‘ ساده و كوتاه راهنمايي كنيد.
 3- كودكان هنگامي كه هيجان زده مي شوند‘ فراموش هم مي كنند‘ هر چند بار كه نياز باشد‘ دستورات تهيه غذا را برايشان تكرار كنيد.
 4- آشپزان كوچك‘ نيازمند نظارت دائمي هستند.
 5- در اتمام آشپزي‘ آنها را تميز كردن آشپزخانه ترغيب و كارهاي ساده نظافت را به آنها واگذار كنيد. كودكان با لمس كردن‘ احساس كردن‘ بوييدن و گوش دادن مي آموزند آنها دوست دارند كه در آماده سازي غذا به كمك كنند‘ زيرا در هنگام آشپزي كردن ‘ از تمام حواسشان تهيه مي كنند. آنها دوست دارند از غذايي كه خودشان تهيه مي كنند. آنها دوست دارند از غذايي كه خودشان تهيه مي كنند‘ بخورند. روش هاي زير به شما كمك مي كند تا كودكان را در پخت غذا شريك كنيد.
• هر چند كه كودكان نمي توانند آشپزي كنند اما آنها از بودن با شما در هنگام پخت غذا لذت مي برند.
 • بهتر است هنگام پخت غذا‘ در مورد كارهايي كه انجام مي دهيد با كودك خود صحبت كنيد.
 • اگر كودك شما هنوز راه نمي رود و چهار دست و پا روي زمين جابه جا مي شود. بهتر است او را روي يك صندلي بلند بنشانيد تا از نزديك كارهاي شما را ببيند
. • در مورد اسامي وسايل آشپزخانه و نيز غذاها براي كودك خود حرف بزنيد.
 • در مورد ذائقه كودك خود با او صحبت كنيد.
 • به كودك خود يك كاسه و قاشق بدهيد و به او اجازه دهيد مواد غذايي را كه برايش خطر ندارد‘ بهم بزند
. كودك در دو سالگي از ماهيچه‌هاي بازوي خود استفاده مي كند و از انجام فعاليتهاي زير لذت مي برد:
• تميز كردن ميوه ها و سبزيجات
 • تكه كردن كاهو و سبزي هاي سالاري
 • خرد كردن نان
• تميز كردن ميزها
 • تميز كردن لوبياهاي تازه
 كودك در سه سالگي مي تواند از دستانش استفاده كند به همين دليل بهتر است از او در فعاليت هاي زير استفاده شود:
 1- ريختن مايعات بر روي خمير
 2- مخلوط كردن خمير كيك
 3- تكان دادن شير نوشيدني
 4- ورز دادن خمير نان و...

 كودك در چهار و پنج سالگي‘ كنترل هوشمندي بر روي انگشتان خود دارد‘ پس بهتر است آنها را به انجام فعاليت هاي زير تشويق كنيد:
- گرفتن آب ميوه هايي مانند ليمو شيرين‘ ليموترش و پرتقال
- نرم كردن ميوه ها و سبزيجات
 - اندازه گيري مواد جامد و مايع
 - هم زدن تخم مرغ با همزن
 

      

 

 

در گذشته ديابت نوع 2 ، فقط بيماري بزرگسالان به شمار مي آمد ، اما امروزه کودکان نيز از اين بيماري در امان نيستند.

اين بيماري برخلاف ديابت نوع يک که طي آن ترشح انسولين به وسيله پانکراس متوقف مي شود ، بستگي زيادي به نوع تغذيه روزانه و سبک و شيوه زندگي افراد دارد.

گرچه ديابت نوع 2معمولا در افرادي بروز مي کند که از نظر ژنتيکي مستعد هستند ، اما مي تواند افراد پرخور و چاق را نيز مبتلا کند.

ديابت نوع 2تنها در بزرگسالان مشاهده مي شد، زيرا مختل شدن ترشح و عملکرد طبيعي انسولين سالها طول مي کشد، اما از آنجا که کودکان امروزي به مصرف غذاهاي شيرين و پرچرب روي آورده اند ، اين بيماري آنها را نيز گرفتار مي کند.

کودکان ديابتي عمر کوتاهي دارند و 15سال زودتر از حد معمول جان خود را از دست مي دهند. فقط کودکاني از ابتلا به اين نوع ديابت مصون هستند که وزن متعادلي داشته باشند.

شمار کودکان ديابتي (نوع 2) در سراسر جهان بسرعت در حال افزايش است ، عوارض جانبي ديابت نوع 2عبارت است از: نابينايي ، سکته ، بيماري هاي قلبي و کليوي و افت گردش خون.

اين بيماري علاج ناپذير است و گرچه با اصلاح سبک زندگي و تغذيه روزانه مي توان جلوي پيشرفت آن را گرفت ، اما نمي توان آن را به کلي درمان کرد.

 

 

 

بلاي قرن بيست و يك چاقي كودكان خواهدبود كه به علل عديده اي به وجود مي آيد. ولي اصولاً اگر مي خواهيد فرزندتان چاق نشود از ابتدا به حرف اطرافيان گوش ندهيد. اگر پزشك مي گويد كودك وزن مناسب دارد اصرار به داروهاي اضافي و اشتهاآور نكنيد و به توصيه پزشك گوش فرادهيد. ضمناً به زور به كودكان غذا ندهيد. نحوه برخورد با بچه هاي چاق بيشتر مربوط به والدين مي شود تا پزشك، در سنين كودكي معمولاً دارويي توصيه نمي شود و با رژيم درماني قابل كنترل خواهدبود. نكات اساسي عبارت است از:

مصرف شيريني مخصوصاً شيريني جات به صورت كيك، نان خامه اي، شكلات، بستني، نوشابه و... قطع يا لااقل هفته اي يكبار به مقدار كم استفاده گردد. حجم موادغذايي بخصوص برنج، سيب زميني، ماكاروني محدود شود. در غذاهاي طبخ شده از روغن حيواني استفاده نكرده و چرب نباشد و نمك آن نيز كم باشد. آب و مايعات همراه غذا بخصوص با غذاهاي شور موجب تشديد چاقي مي گردد. حتماً ورزش در برنامه كودك گنجانيده يا لااقل بي تحرك نباشند و از بازيهاي كامپيوتري نشسته، اجتناب كنند و سعي كنيد يك برنامه منظم ورزشي را براي آنها اجراكنيد.

  مادران چه نكاتي رابايد در رژيم غذايي كودك خود رعايت كنند تا رشد آنها آسيب نبيند؟

 

وقتي كودكي علاقه به خوردن گوشت ندارد، با چه روش و تدبيري مادر مي تواند عمل كند؟

 

اصولاً اگر مايل به مصرف موادغذايي مهمي مانند گوشت در تغذيه فرزندان هستيد بايد ابتدا از غذاهايي مثل سوپ با گوشت كم و خيلي ريز شده استفاده كنيد و به تدريج مقدار مواد گوشتي غذا را بيشتر نماييد.

 

توجه داشته باشيد اكثراً كودكان گوشت را به صورت تكه دوست ندارند و گاهي اوقات از بوي گوشت در غذا لذت نمي برند. سعي كنيد گوشت به صورت اندازه هاي خيلي ريز باشد و بوي گوشت به وسيله افزودن سبزيجات - حبوبات مجاز و حبوبات سبز و پياز گرفته شود در اين صورت تمايل كودكان بيشتر مي شود. به عنوان مثال بچه ها گوشت خورشتي را نمي خورند ولي اكثرشان ماكاروني را با گوشت ريزه شده دوست دارند و مي خواهند هر روز ماكاروني طبخ شود.

 

راه ديگر مصرف موادگوشتي پخت آنها به صورت كتلت و به صورت كوكوي گوشت است همچنين به صورت كباب ماهي تابه اي چرخ شده همراه با مواد ديگر مثل سبزيجات - هويج - سيب زميني كه خيلي گوشت آن واضح و قابل رؤيت نباشد. نكته ديگر كه توصيه مي گردد اگر يك نوع گوشت را نمي خورد از انواع ديگر مواد گوشتي مي توان استفاده نمود. از مواد گوشتي خيلي پرانرژي و كالري حلقه كتلتي مغز گوسفند است.

 

آهن و مواد حاوي آن از چه سني و تا چه سني براي كودكان بايد در نظر گرفته شود؟

 

شير غني ترين و كامل ترين منبع تغذيه نوزاد است ولي كمبودهايي نيز دارد بدين لحاظ اين نقصان ها به وسيله داروهاي تكميلي به نوزادان و شيرخواران توصيه مي شود. از هفته دوم تولد ويتامين هاي A و D علاوه بر شير مادر تجويز مي گردد و به طور معمول از پنج ماهگي قطره

آهن نيز اضافه مي گردد و اين ويتامين ها و آهن تا ۲ سالگي ادامه مي يابد. بعضي از شيرخواران زودتر و حتي از ويتامين همراه موادمعدني و ريزمغذي ها نيز استفاده مي نمايند.

 

چه موادغذايي بايد روزانه به كودك برسد؟

 

همانطوريكه ذكر شد تا پايان سن پنج ماهگي شيرمادر تنها منبع تغذيه شيرخوار همراه ويتامين است. از ابتداي سن ۶ماهگي تغذيه تكميلي شروع مي شود و بهتر است از موادي كه مادر در خانه تهيه مي نمايد استفاده شود. هنوز از ۶ ماهگي تا يكسالگي غذاي اصلي كودك شير است كه همراه آن مواد پروتئيني كه شامل موادگوشتي، حبوبات، تخم مرغ، موادچربي كه در موارد قبلي ذكرشده موجود است و مواد قندي طبيعي كه ميوه جات سرشار از آنهاست و در خرما، عسل (درسن تعيين شده)، كشمش، مربا و... موجود است.

مجموعه اين مواد كه مي توان به صورت سوپ، فرني، حريره، تخم مرغ، برنج له شده، ماست، پوره سيب زميني و پوره سبزيجات و ميوه ها همراه شير غذاي كاملي براي شيرخوار و از سن يكسال به بعد غذاي ساده و خانگي سفره تأمين كننده احتياجات كودك همراه با ويتامين و آهن است.

 

با تولد نوزاد در خانواده مادربزرگها و افراد قديمي تر به مادران جوان توصيه مي كنند تا زودتر و در سن ۳ ماهگي به نوزاد دادن آب ميوه را شروع كنند، دراين مورد چه توصيه اي داريد؟

توصيه بر اين است كه تا پايان ۵ ماهگي تنها از شيرمادر و ويتامين به نوزاد داده شود و غذاي تكميلي زودتر شروع نكنيد و بخصوص پيشنهاد چشاندن مزه غذاي سفره بزرگسالان را به شيرخواران به هيچوجه تن درندهيد. همچنين ميوه جات را نيز بعد از ۶ماهگي شروع و ميوه جاتي كه حساسيت زا است را حدود يك سالگي امتحان نماييد. البته در دسته كودكاني كه حساسيت پوستي - تنفسي دارند بايستي تعدادي از موادغذايي و ميوه جات مصرف نشود.

 

خوردن ميوه يا آب ميوه براي كودك مفيدتر است؟

 

در ابتدا بايستي در شيرخواران ۶ ماه به بعد آب ميوه از مقدار كم شروع و بتدريج اضافه شود فالوده ميوه بتدريج بعد از آب ميوه و خود ميوه بايستي زماني كه كودك كنترل بلع داشته باشد و حتي تا دو سالگي ميوه ها سفت بوده و تكه مي شود. حتماً با نظارت والدين مصرف شود ولي كلاً خود ميوه بهتر از آب ميوه است.

 

 

چندوعده غذايي در سنين مختلف براي كودكان بايد در نظر گرفته شود و كدام وعده ضرورت بيشتري دارد؟

 

در نوزادان هر ۲ - ۳ ساعت شير داده مي شود بتدريج با افزايش سن فاصله وعده ها طولاني تر مي شود و در سنين ۶ماهگي به بعد سه وعده مواد غذايي و بقيه وعده شير داده مي شود وبه طور كلي از فاصله ۲ ساعت به ۳ ساعت و ۴ ساعت يك بار مي رسد - وعده هاي صبحانه مهمترين نوبت مي باشد ولي چون كودكان بخصوص در مادران خانه دار دير بيدار مي شوند اين وعده به ظهر نزديك است . بنابراين وعده ظهر ضرورت بيشتر پيدا مي كند ولي اگر برنامه منظم وعده صبح مهمتر و ضرورت بيشتري دارد.

 

تغذيه در افزايش رشد كودكان تا چه ميزان مؤثر است و به مادران دراين زمينه چه توصيه اي داريد؟

با تغذيه بهتر ميانگين رشد قد - وزن - دور سر همه تغيير مي نمايد و حتي نژادهاي كوتاه قد با تغذيه مناسب به رشد قدي خوبي رسيده اند. مضافاً در مواردي كه سوءتغذيه عارض شود روي رشد فيزيكي و عقلي تأثير منفي دارد توصيه به خانواده هاي محترم به اجتناب از تنقلات - (شكلات - كاكائو - و چيپس - پفك و ...) و استفاده از غذاهاي خانگي و براي مواردي كه غذا حاضر نيست نان پنير - كره - خرما - كشمش و ساندويچ هاي عصرانه يا در مدرسه به صورت نان پنير و گردو و در منزل از مواد گوشتي - تخم مرغ - لبنيات - ميوه جات ، سبزيجات ، شيريني جات طبيعي و خشكبار استفاده فرماييد.

 

چگونه مي توان عادات بد غذايي را از كودكان گرفت؟

 

فقط با آموزش والدين و اطرافيان شيرخوار و عدم توجه پدر و مادران به توصيه هاي غيرعلمي افراد فاميل و دوستان.

 

آيا دادن داروهاي تقويتي و مولتي ويتامين به كودكان ضروري است؟

 

شيرخواراني كه شير مادر استفاده مي كنند علي رغم بهترين تغذيه ضعف هاي شير مادر به وسيله تأمين ويتامين ها A-D آهن در مواردي كلسيم - روي - سلنيوم - فلورايد بايستي تأمين شود.

بعد از دوسالگي معمولاً دادن داروي تقويتي ضرورتي ندارد زيرا كودك با خوردن مواد غذايي و ميوه، ويتامين ها و ديگر مواد لازم براي رشد را مي گيرد ولي در بچه هاي كم وزن - بي اشتها ، رنگ پريده و كم غذا و كودكي كه رشد كمي كرده بايد از داروهاي تقويتي استفاده كرد.

 

براي جلوگيري از كم خوني در كودكان چه بايد كرد و كودكاني كه دچار كم خوني اند چگونه و با چه تغذيه اي بهتر درمان مي شوند؟

 

براي جلوگيري از كم خوني توجه به منبع تغذيه شيرخوار مثلاً اگرمادر كم خون مي باشد بايستي حتماً درمان شود. بعضي از كم خوني ها ارثي است كه بايستي با انجام آزمايشات نوع آن را مشخص نمود و به صورت معمول مصرف قطره آهن از پنج ماهگي به عنوان پيشگيري مفيد و براي درمان ميزان مصرف آن بيشتر مي شود و اصولاً مواد گوشتي - لبنيات - تخم مرغ - سبزيجات - ميوه جات و خشكبار حاوي آهن و ساير املاح است. نكته مهم در مصرف آهن اين است كه تركيبات آهن همراه غذا استفاده نشود يا يك ساعت قبل از غذا يا دوساعت بعد و با آب ميوه جات حاوي ويتامين ث مثل مركبات و ليموترش تازه كه در اين صورت جذب آهن بيشتر مي شود استفاده نمايد.

 

ميزان رشد طبيعي در سال اول، سال دوم و سال هاي بعد زندگي او نسبت به زمان تولد بايد چقدر باشد كه رشد او طبيعي تلقي گردد؟

 

وزن كودك در يك سالگي بايد ۳ برابر تولد و قد او ۲۵ سانتيمتر اضافه شود. به طور كلي چند فرمول در اين مورد وجود دارد كه والدين مي توانند با كمك آن وزن و قد طبيعي كودكشان را محاسبه كنند.

از يك تا شش سالگي: وزن = (سن * ۲) + ۸

۲ تا ۱۲ سالگي: قد = (سن * ۶) + ۷۷

۷ تا ۱۲ سالگي: وزن = (سن *۷) -۵

 

دكتر ابوالحسن مصاحب متخصص كودكان و تغذيه نوزادان

والدين بايد از تغذيه اجباري کودک خودداري کنند و کودک را هنگام غذا خوردن آزاد بگذارند تا احساس استقلال کودک رشد کند و با احساس رضايت از تعذيه ، از آن لذت ببرد.

به مادران توصيه مي می شود: غذاهاي متنوعي براي کودک تهيه کنند و به او اجازه امتحان تمام غذاها را بدهند تا کودک از بين آنها غذاي مورد علاقه خود را انتخاب کند و از تحميل سليقه خود در انتخاب غذا به کودک بپرهيزند.

يک برنامه غذايي متعادل :شامل غذاهايي باشد که علاوه بر رفع گرسنگي ، مقدار لازم و کافي از هر يک از عناصر غذايي و مواد مغذي براي وصول به تندرستي کامل را در بر داشته باشد ، يکي از مهمترين راهها براي اطمينان از تامين نيازمندي هاي تغذيه اي کودک ، استفاده از چهار گروه اصلي غذايي ، شامل گروه شير و لبنيات ، گروه نان و غلات ، گروه گوشت و تخم مرغ ، حبوبات و مغزها و گروه ميوه و سبزي است.

غذاي دلخواه کودک را تهيه کنيد و اگر به دلايلي کودک ميل به خوردن غذا ندارد، از يک اسباب بازي مورد علاقه کودک براي تشويق او به غذا خوردن استفاده کنيد.مواد غذايي مقوي و مورد نياز کودک را به غذاي او اضافه کنيد )مثل اضافه کردن گوشت گوساله به ماکاروني ( البته اين کار بايد با احتياط صورت گيرد؛ به طوري که کودک به تدريج به غذاي جديد علاقه مند شود.

براي کم کردن حساسيت کودک نسبت به غذا، او را در تهيه غذا دخالت دهيد، مانند پختن و مخلوط کردن مواد غذايي با يکديگر و يا دادن غذا به عروسک و يا حيوانات.

فاصله بين وعده هاي غذايي کودک را کنترل کنيد، چون کودک گرسنه براي خوردن غذاي جديد نسبت به کودکي که در فواصل غذا با خوردن تنقلات سير شده است ، تمايل بيشتري نشان مي دهد؛ در ضمن فاصله زماني دادن تنقلات تا وعده هاي اصلي غذا (ناهار و شام) را نيز کنترل کنيد.

براي تشويق کودک به غذا خوردن ، از ظرف غذاي مخصوص کودکان استفاده کنيد.اگر کودک شما در مرحله اي از رشد (سال اول زندگي ) است که از بازيهاي دهاني لذت مي برد (مثل فوت کردن ، قلقل کردن ، صدا درآوردن و گاز گرفتن )5 دقيقه قبل از خوردن غذا به او اجازه انجام اين بازيها را بدهيد. اين کار موجب حساس و فعال شدن ناحيه دهان کودک ميشود.

از تغذيه اجباري کودک خودداري کنيد. گاهي اوقات به نظر مي رسد مادران به هنگام بي اشتهايي کودک نسبت به مساله رشد و نمو کودک حساس مي شوند.

آنان در مورد نقش مادري خود احساس ناتواني مي کنند و در نتيجه سطح اضطراب آنان بالا مي رود و قادر به تغيير درست علايم بي اشتهايي در کودکشان نيستند و هنگام غذا دادن به کودک وقتي با امتناع کودک از غذا خوردن مواجه ميشوند، احساس ناکامي ميکنند.

 

تحقيقات دانشمندان استراليايي نشان مي دهد كودكاني كه با شير مادر تغذيه شده اند با هوشتر از كودكاني هستند كه از شير خشك تغذيه مي كنند.

پژوهشگران دانشگاه كوئينزلند با بررسي 4 هزاركودك به اين نتيجه رسيدند هر چه كودك مدت طولاني تري از شير مادر تغذيه شده باشد , بهره هوشي بالاتري خواهد داشت. سرپرست اين محققان گفت: شير مادر حدود 8 نمره بهره هوشي كودك را بالا مي برد كه قابل توجه و با اهميت است .اين گزارش مي افزايد : احتمالا مادراني كه فرزندان خود را با شير خودشان تغذيه مي كنند علاقه و دلبستگي با كودك خود برقرار مي كنند كه به رشد ادراكي كودك كمك ميكند. براساس اين گزارش وجود اسيدهاي چرب امگا در شير مادر نيز به رشد ادراكي كودك كمك مي كند علاوه بر ان شير مادر حاوي پادتن هاي بيشتري است و از ابتلائ كودك به عفونتها پيشگيري مي نمايد.
 

عوامل بسياري مي تواند در روش غذايي و اشتهاي کودک تاثير بگذارد قبل از هر چيز بهتر است تعريفي از اشتها ارائه کنيم.
اشتها يعني ميل خاص دستگاه هاي بدن که فرد را به سوي انتخاب غذاي مورد نياز و لازم هدايت مي کند.
اشتها نيز حالتي شبيه نفس کشيدن ، بلعيدن و ساير برنامه هاي بدن انسان بوده ، بي اختيار و غير ارادي است.
بديهي است که تمايل نداشتن کودکان به غذا، والدين را نگران مي کند، اما بايد به ميل آنها احترام گذاشته و در ضمن به حل مساله پرداخته شود، در ضمن لازم نيست که اوقات غذا خوردن به ساعت جدال و درگيري تبديل شود.
غذا نخوردن کودکان را به بدخلقي آنها نسبت ندهيد. نيابد بچه ها را عادت داد که فقط در ساعات غذا خوردن ، چيزي بخورند. پس در هنگام بروز اين مشکل چه بايد کرد؟
شايد قبل از هر چيز لازم باشد که فرزند خود را نزد پزشک ببريد، زيرا بي ميلي به غذا ممکن است با پيدايش هر نوع بيماري ، هر چند خفيف و جزيي ، ايجاد شود و پزشک با معاينات دقيق فرزندتان اين موضوع را روشن خواهد کرد.
او بي اشتها نيست ، شما پرخوريد!
گاهي اوقات والدين تصور مي کنند که فرزندشان بي اشتهاست. در حالي که بيش از ظرفيت ، به او غذا مي دهند و وقتي که او نمي خورد، تصور مي کنند که مشکلي در اشتهاي وي ايجاد شده است. اگر وضعيت رشد فرزند شما در نمودار قد و وزن مطلوب است و رشد طبيعي نشان مي دهد، پس دليلي براي نگراني وجود ندارد.
غالبا تغيير رژيم غذايي نيز بي تاثير در اشتهاي کودک نيست. غذاهايي که چرب باشند، اشتياق کودک را نسبت به غذا خوردن کمتر مي کنند براي مثال اکثر بچه ها شير را دوست دارند، اما بچه هاي بي اشتها شير بدون سرشير و شير کم چرب را بهتر مي خورند. گوشت ، سبزيجات و ميوه نيز از منابع غذايي خوب براي کودکان به شمار مي رود.
فقط 3 وعده يا بيشتر؟
سوال بسياري از والدين اين است که خوراکي هاي ميان وعده هاي اصلي غذا براي کودکان مناسب است يا خير؟
در پاسخ به اين سوال بايد گفت که مي توان از خوراکي هاي کم حجم مانند سيب ، هويج ، آب ميوه يا ميوه استفاده کرد تا علاوه بر اين که مواد طبيعي را به بدن کودک مي رساننذ موجب بي اشتهايي او نيز نشوند.
گاهي اوقات وقتي با فرزندتان بيرون مي رويد و او تقاضاي يک شيريني يا شکلات مي کند. با او مخالفت نکنيد، زيرا گاهي اوقات اين خوراکي بيشتر غذاي روح کودک شما به حساب مي آيد.
البته بهتر است اين گونه خوراکي ها بعدازظهر يا عصر به کودک داده شود تا مانع خوردن غذاي اصلي نشود.
يکي ديگر از کارهايي که والدين مي توانند صورت دهند اين است که يک رژيم غذايي کامل و متنوع را براي کودک در نظر بگيرند، اما به او اجازه دهند که مسووليت انتخاب غذاي خود را به عهده گيرد. بدين ترتيب او تمايل بيشتري براي خوردن غذا پيدا خواهد کرد.
نمودار سينوسي اشتها
نکته قابل توجه ديگر اين است که اشتها متغيير است. حتي مقدار شام و ناهار افراد با يکديگر فرق مي کند، سن کودک و ميزان نياز او به انرژي ، همچنين احساسات او، همه در مقدار و نوع غذاي مصرفي تاثير دارند.
کودکان ، معمولا در سالهاي دوم و سوم زندگي کمتر از سال اول غذا مي خورند و در اين دوران سرعت رشد هم نسبت به سال اول کندتر مي شود، بنابراين آنها به انرژي کمتري نيز احتياج دارند و غذاي بسياري نمي خواهند، که همه اين موارد طبيعي است و نبايد آنها را وادار به غذا خوردن کرد.از ديگر عوامل موثر بر اشتهاي کودکان ، جو حاکم بر زمان صرف غذاست.
بهتر است که کودکان غذا را با شادي بخورند. اگر هنگام صرف غذا همه خوشحال و راضي باشند و از غذاخوردن لذت ببرند، مي توانند آهسته غذاخوردن و زمين ريختن غذاي کودک را بهتر تحمل کنند و با آرامش بيشتري با او کنار بيايند.
در ضمن افرادي که براي کودک عزيز و مهم هستند در احساسات کودک نقش بسزايي داشته و حالت آنها در حين غذاخوردن براي بچه الگو مي شود. نگراني و ترس بيش از هر چيز موجب بي اشتهايي کودکان مي شود.
توجه داشته باشيد که نگراني و استرس والدين ، بيش از آنچه تصور کنيد بر فرزندان تاثير دارد و از آنجايي که فرزندان تجربه کافي در زندگي ندارند، ممکن است با احساس ناراحتي والدين بترسند که نکند والدين به دليل مشکلاتي که دارند.فرزندشان را ترک کرده يا ديگر او را دوست نداشته باشند و همين مساله عاملي براي نگراني و ترس آنها شده ، اشتهاي آنان را بشدت کاهش مي دهد.
پس تا حد امکان فضاي آرام و شادي را براي فرزندان ايجاد کنيد تا آنها نيز با آرامش و خوشحالي مراحل رشد خود را پشت سر بگذارند.

 

مواد غذايي تحريك كننده شب ادراي كودكان را تشديد مي كند مواد خوراكي تشديد كننده شامل:

1- كافئين

2- نوشيدني‌هاي گازدار

 ۳- مركبات شب ادراري كودكان را تشديد مي‌كند.

 دكتر صفوي ،متخصص اطفال در گفتگو با باشگاه خبرنگاران افزود:

هر كودكي به دلايل مختلف ممكن است شب ادراري داشته باشد اما والدين با رعايت نكاتي مي توانند به كودكشان كمك كنند تا بسترشان خشك باقي بماند.

 وي گفت: كافئين باعث توليد ادرار مي شود و نوشيدني هاي كافئين دار مانند چاي، قهوه يا کوکا كولا قبل از خواب به كودك ندهيد

. صفوي با اشاره به اينکه والدين نبايد اجازه دهند شبها كودك مايعات زيادي مصرف كنند،افزود: اگر شب ادراري كودك مداوم است بايد با متخصص اطفال مشورت شود.

 

 ۱) روغن ماهی طبق یك گفته قدیمی می توان گفت : ماهی غذای مغز است. روغن ماهی یك ماده غذایی مناسب برای مغز است، زیرا DHA ( چربی اُمگا-۳ موجود در ماهی ) التهاب مغز را كاهش می دهد و از آن محافظت می كند.

 مغز ما دارای ۶۰ درصد چربی است كه بیشتر آن چربی DHA یا AA ( آراشیدونیك اسید ) است. AA به مقدار زیاد در لبنیات مثل كره و خامه وجود دارد، اما DHA فقط در انواع ماهی وجود دارد و در منابع گیاهی مثل دانه كتان وجود ندارد. برای تهیه روغن ماهی یا روغن كبد ماهی سعی كنید مارك های معتبر آنها را خریداری كنید. در ضمن شكل مایع این دو ماده بهتر از كپسول آنهاست. در تابستان و بهار كه شدت و مدت تابش نور خورشید كافی است، بدن به مقدار لازم ویتامین D مورد نیاز خود را می سازد. همانطور كه می دانید ویتامین D بر اثر تابش نور خورشید بر پوست بدن، ساخته می شود.

 ولی در زمستان و پاییز كه مدت و شدت تابش آفتاب كمتر است، نیاز به دریافت مكمل ویتامین D داریم. روغن كبد ماهی یكی از مهم ترین و غنی ترین منابع ویتامینD است. بنابراین فرق روغن ماهی و روغن كبد ماهی در این است كه روغن كبد ماهی علاوه بر اسیدهای چرب اُمگا-۳ ( DHA) ، منبع خوبی از ویتامین های A و D نیز می باشد. توصیه می كنم روغن ماهی را از ابتدای بهار تا آخر تابستان مصرف كنید و از ابتدای پاییز تا آخر زمستان روغن كبد ماهی را دریافت كنید.

 ولی كسانی كه در مناطق آب و هوایی گرم ( آفتابی ) هستند، می توانند در تمام سال فقط روغن ماهی مصرف كنند و نیازی به مصرف روغن كبد ماهی ندارند.

۲) سبزیجات تازه و خام مواد غذایی كمی وجود دارد كه از نظر ارزش تغذیه ای با سبزیجات برابری كنند. كاهش سطح اسید فولیك در بدن با بروز بیماری آلزایمر ( فراموشی دوران پیری ) مرتبط است. همچنین آنتی اكسیدان ها و فیتوكمیكال ( رنگدانه های گیاهی ) های موجود در سبزیجات، هوش شما را حفظ خواهند كرد توصیه می كنم روزانه به ازای هر ۲۵ كیلوگرم از وزن بدن خود ۵/۰ كیلوگرم سبزیجات مختلف مصرف كنید. اگر نوع متابولیسم بدن خود را بدانید، می توانید مقدار دریافت سبزی را تنظیم كنید.

 مثلاً اگر دریافت پروتئین شما بالاست، به مصرف سبزی زیادی نیاز ندارید؛ مثلاً بجای ۵/۰ كیلو ، روزانه ۲۵۰ گرم سبزیجات به ازای هر ۲۵ كیلو از وزن بدن نیاز دارید. اگر پروتئین رژیم شما بالاست، بایستی سبزیجاتی را مصرف كنید كه پتاسیم كمتری دارند مثل گل كلم، لوبیای سبز، اسفناج، مارچوبه، قارچ و كرفس ، زیرا مصرف سبزیجاتی كه پتاسیم زیادی دارند مثل كاهو، كلم پیچ و سایر انواع كلم به همراه پروتئین زیاد ، باعث عدم تعادل بیوشیمیایی بدن خواهد شد.

 ولی افرادی كه دریافت كربوهیدرات غذایی اشان نسبت به پروتئین و چربی بیشتر است، می توانند سبزیجات فراوانی مصرف كنند به خصوص انواعی را كه پتاسیم بالایی دارند.

 ۳) تخم مرغ خام تخم مرغ منبع ارزان و مفیدی از مواد مغذی با ارزش است. مصرف تخم مرغ علاوه بر حفظ سلامت بدن، برای هوش و عملكرد ذهنی مفید است . در این مورد تخم مرغ خام فواید بیشتری نسبت به تخم مرغ پخته دارد. شاید بپرسید چگونه تخم مرغ خام را مصرف كنیم ؟ برای مصرف تخم مرغ به صورت خام می توانید آن را با یك قاشق عسل، یك قاشق كنجد یا پودر گردو و یك قاشق پودر كاكائو در یك لیوان شیر ولرم یا گرم مخلوط كرده و میل كنید. در این صورت هم آن را خام مصرف كرده اید و هم معجون بسیار مفیدی برای سلامتی بدن خود و افزایش وزن ( برای افراد لاغر ) دریافت نموده اید.

 اگر در مورد خطر باكتری سالمونلا كه در تخم مرغ خام وجود دارد، نگران هستید، مقاله ای را كه مربوط به خواص تخم مرغ خام است، مطالعه كنید تا نگرانی شما بر طرف شود.

 ۴) از مصرف شكر خود داری كنید شكر به عنوان یك غذا محسوب نمی شود، اما بیشتر اوقات جزء آن دسته از مواد غذایی است كه باید از مصرف آنها پرهیز كرد. اگر می خواهید میزان هوش خود را افزایش دهید و نمی توانید كاملاً از مصرف شكر پرهیز كنید، مصرف آن را كاهش دهید. مواد غذایی خیلی شیرین، تعادل هورمون انسولین بدن شما را به هم می ریزند كه باعث ایجاد بیماری و گرفتگی ذهن شما می شوند. ساده ترین روش برای كاهش مصرف شكر، پرهیز از مصرف انواع نوشابه های صنعتی، آب نبات و شیرینی جات است.

۵) توت فرنگی  نه تنها خوشمزه است، بلكه یكی از مهم ترین منابع آنتی اكسیدانی قوی و فیتو كمیكال هاست كه سلامتی بدن را بهبود می بخشد. همچنین دارای فواید بی شماری برای مغز است. مطالعات نشان داده، مصرف این میوه فرآیند پیری را در مغز كاهش می دهد. فقط زمانی كه یك مرتبه مقدار زیادی از آن را مصرف می كنید، مراقب قند موجود در آن باید باشید. سایر انواع توت نیز كه رنگ تیره ای دارند، دارای چنین اثراتی هستند؛ مثل تمشك و شاه توت.