شربت ترياك يا دارويي كه به نام «اپيوم تينگچر» معروف است،‌ در ايران كاملاً در مرحله پژوهش است و مراحل پژوهش آن با حمايت ستاد مبارزه با مواد مخدر در مركز ملي مطالعات اعتياد دانشگاه علوم پزشكي تهران انجام مي‌شود و در صورتي كه نتايج بررسي‌هاي كلي آن از ابعاد مختلف مثبت باشد، امكان اجراي آن در جامعه وجود دارد.
پژوهش كامل استفاده از شربت ترياك در جامعه به حداقل يك سال زمان نياز دارد، در زمان حاضر يك گروه محدود 60 تا 70 نفره از افرادي كه تحت درمان در DIC ها (مراكز درمان گذري اعتياد) هستند به اضافه چند نفر در خود مركز مطالعات اعتياد تحت درمان با شربت ترياك هستند تا نكات مثبت و منفي آن از نظر درماني، اجتماعي و اقتصادي بررسي شود.
هدف از اين بررسي‌ها اين است كه ببينيم شربت ترياك چقدر اثر مثبت دارد و چقدر عوارض منفي و كدام بر كدام مي‌چربد.
ادامه مطلب

سيگار كشيدن باعث  تغييراتي در بدن و نحوه عملكرد شما مي شود. این تغييرات در بدن شما نتیجه اعتیاد به نيكوتين است.
اين  تغییرات در  نحوه عمل شما، در طول زمان که شما سیگار می‌خرید، ان را روشن می‌کنید و می‌کشید، ایجاد شده‌اند.

اين تغییرات عادت شما به سیگار کشیدن را به وجود آورده‌‌اند.

چرا باید سیگار را ترک کرد؟

دلايل فوري برای ترک سيگار:

  بوی بد دهان و لك شدن دندان‌ها
 بوي نامطبوع در لباس، مو و پوست
 كم شدن توانایی ورزشي
  سرفه و گلو درد
 ضربان سريع قلب و افزايش فشار خون
 خطر دود سيگار محیطی برای بقیه افراد
 هزینه مالی سيگارکشیدن
دلايل بلند مدت برای ترک سيگار:

وجود مواد شيميايي سمي در دود سيگار
خطر سرطان ريه و انواع ديگر سرطان‌ها
خطر بيماري قلبي
مشكلات وخیم  تنفسی
از دست دادن زمان كاري يا سرگرمي  به دليل بيماري
خطر زخم معده و بازگشت اسيد معده
خطر بيماري لثه
چین و چروک پوست
خطر آسیب‌رسیدن به جنین در زنان باردار سيگاري
 الگوي بدی برای كودكان  بودن.
چطور مي توانم سيگار كشيدن را ترک كنم؟
         
 اگر در این نکات را رعایت کنید، بهترین بخت برای  ترك سيگار را خواهيد داشت :

عزم خود را جزم کنید.
تشویق و حمایت کسب کنید.
نحوه كنترل استرس و میل به سیگار کشیدن را بیاموزید.
از داروهای کمکی استفاده کنید و انها را به درستی مصرف کنید.
برای بازگشت اعتیاد به سیگار  آماده باشید.
به کوشش ادامه دهید.
چطور براي ترك سيگار آمادگي پيدا كنم؟
 
یک دوره ترك 2 تا 4 هفته‌اي از همين لحظه‌ تعیین کنید تا بتوانيد خود را براي اين كار آماده كنيد.

دلايل شخصي خود را براي  ترك بنويسيد. دقيق باشيد. با نگهداشتن فهرستی با خود  مي توانيد زمانيكه احساس كرديد میل به سیگار کشیدن دارید، به آن نگاه بیندازید.

برای آنکه از عادات سیگار کشیدن‌تان را آگاه شوید، یادداشت‌های روزانه از اینکه از چه وقت و  چرا سيگارمي‌كشيد، نگهدارید.
 
با استفاده از اطلاعات اين دفترچه، شما و پزشك  مي‌توانيد برنامه‌اي براي حل كردن مسائلي كه تمايل شما به سيگار را باعث مي‌شود، طراحی کنید.

درست پیش از شروع دوره‌ي ترك ، خود را از شر تمام سيگارها ، كبريت‌ها، فندك‌ها و زير سيگاري‌ها خلاص كنيد.
 
چگونه حمايت و تشويق به دست آورم؟

به خانواده و دوستانتان بگوييد كه به چه نوعي به كمك نياز داريد. حمایت آنها شما را  ترك  سيگار  را برای شما آسانتر خواهد کرد.

همچنين، از پزشك خانوادگي‌تان بخواهید در  برنامه‌ریزی برای ترک سیگار به شما کمک کند. پزشک می‌تواند مراکز مشاوره یا خودآموزهای ترک سیگار را به شما معرفی کند.

 پزشك همچنین  مي‌تواند یک برنامه ترك سيگار را به شما توصيه  كند.

براي ترك سيگار به خود پاداش دهيد. براي مثال با پولی که با سيگار نكشيدن ذخیره می‌کنید،  چيز خاص و قابل توجهي براي خود بخريد.
 
در مورد استرس و میل به سيگار چکار کنم؟
 
ممكن است شما عادت به استفاده از سيگار در اوقات پر تنش ‌‌‌‌‌‌داشته باشيد.

خوشبختانه، راه هاي خوبي براي كنترل استرس بدون سيگار وجود دارد،از جمله آرامش پیدا کردن با حمام آب گرم، رفتن به پياده‌روي، يا  به آرامي و عميق نفس كشيدن.
 
به تغييرات در  كار های روزمره‌تان فکر کنید که به شما در مقاومت در برابر میل به سيگار  کشیدن كمك مي‌كند. براي مثال،  چنانچه در زمان خوردن قهوه، سيگار می‌کشیدید، مي‌توانيد به جای آن  چای داغ بنوشيد.

زمانيكه سيگار را ترك كنم چه اتفاقي خواهد افتاد؟

احساس شما در زمان ترك ،بستگي به مقدار سيگار كشيدن شما دارد واينكه چقدر بدن شما معتاد به نيكوتين است و چقدر براي ترك سيگار آمادگي داريد.

امكان دارد میل شدید به سيگارکشیدن يا احساس گرسنگی بیش از حد معمول داشته باشيد. احساس عصبانيت كنيد ودر تمركز كردن دچار مشكل شويد. در ابتدا ممكن است بيشتر سرفه کنید و سردرد داشته باشيد.

اين علائم به این خاطر رخ می‌دهد که  بدن شما به نيكوتين عادت کرده است. این عوارض را  علائم ترک نیکوتین می‌‌گویند.

این علائم در روزهاي اول بعد از ترك سيگار شدیدتر  است، اما حداكثر در ظرف كمتر از يك هفته برطرف می‌شوند.
 
فراورده‌های جايگزيني نيكوتين يا داروي كمك به ترك اعتياد کدامند؟
 
فراورده‌های جايگزيني نيكوتين وسائلی هستند که نيكوتين را بدون سيگار كشيدن به بدن می‌رسانند.ای
ن فرآورده‌ها به  چندين‌‌‌‌‌‌‌ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شكل وجود دارد: برچسب یا مشمع (patch)، اسپری بيني، اسپری تنفسي و قرص مكيدني.

تاثیر این فراورده‌های جايگزيني نيكوتين كاهش ميل به  نيكوتين و كاهش علائم ترك در بدن است. اين فراورده‌ها این امکان را به شما می‌دهند که بر روی تغييراتی که نیاز دارید در عادات و محيط  خود انجام دهید، متمركز شويد.

هنگامی که به عنوان یک فرد غير سيگاري احساس اعتماد به نفس کردید، راحت‌تر می‌توانید با اعتیاد به نيكوتين در خود مقابله کنید.

تجويز داروهايي از قبيل بوپروپیون آهسته‌رهش bupropion SR  (نام تجارتی Zyban) وارنسیلین varenicline (نام تجارتی Chantix) به برخي افراد در ترك سيگار كمك مي‌كند.

 اين داروها حاوي نيكوتين نيستند، اما  به مقاومت شما در برابر  میل به سيگار كمك مي‌كند. با پزشك خود درباره‌ي اينكه كداميك از فرآورده‌ها مناسب و بخت موفقيت با  آن بيشتر است، صحبت كنيد. براي هر كداميك  از اين فرآورده‌ها ، شما بايد با دقت دستورالعمل روي جعبه را دنبال كنيد.

خيلي مهم است كه هنگامی که از فرآورده هاي جايگزين نيكوتين استفاده مي كنيد، از سیگار کشیدن خودداری کنید.

آیا پس از ترک سيگار، افزايش وزن پيدا خواهم كرد؟

بيشتر افراد بعد از ترك سيگار  اندکی وزن اضافه مي كنند،  به یاد داشته باشید که هر افزايش وزني بعد از ترك سيگار در مقايسه با خطرات سيگار كشيدن، خطر چندانی برای سلامتی به حساب می‌‌آید.

رژیم گرفتن در حین ترک سیگار  باعث ایجاد استرس  غير ضروري در شما می‌شود.

در عوض  می‌توانید از افزايش وزن با استفاده از  میان‌وعده‌های غذایی کم‌چربی و سالم و فعال بود ن از لحاظ جسمی پیشگیری کنید.

اگر دوباره سيگار بكشم چطور؟

احساس شكست نكنيد. فكر كنيد  چرا دوباره سيگار ‌كشيدید و چه كاري را براي جلوگیری از كشيدن مجدد سيگار مي‌توانيد انجام دهيد.
یک تاریخ ترک جدید برای خود تعیین کنید. بيشتر سيگاري‌هاي سابق برای اولين بار در كارشان موفق نبودند، اما آنها به تلاش خود ادامه دادند تا موفق شدند.

 روزهاي اول بعد از ترك احتمالا سخت خواهد بود. حتي يك پك زدن به  سيگار مي‌تواند سبب بازگشت آن شود، بنابراین بهتر است ریسک نکنید.

Familydoctor.org

   
 

 

خانواده تاثیر عمیقی در کودک می‌گذارد و شخصیت او را پی‌ریزی می‌کند. اگر محیط خانواده سالم باشد کودک دارای اعتماد به‌ نفس ، مهر و محبت و احساس مسئولیت می‌شود. بررسیهای متعدد نشان داده است که اگر کودک مورد توجه خانواده واقع نشود و یا از خانواده طرد شود و یا برعکس اگر بیش از حد مورد توجه و حمایت واقع شود آماده کجروی ، ناسازگاری و تجاوز به حقوق دیگران خواهد شد. کودکانی که در محیط خانه پذیرفته نشده‌اند و با محرومیت عاطفی و فقدان مهر مادری روبرو بوده‌اند، محبت و عواطف دیگران را احساس نمی‌کنند و با ترک خانه و مدرسه و ناسازگاری رفتار خصمانه بروز می‌دهند. این افراد فاقد قدرت سازش می‌شوند.

حمایت بیش از اندازه و اغماض بی‌نهایت پدر و مادر نیز سبب می‌شود که کودک بسیار پرتوقع و به اصطلاح لوس و نازپرورده بار آید و در نتیجه به ‌تدریج در سازش با دیگران دچار اشکال شود. چنین فردی به‌عنوان یک موجود ضد اجتماعی طعمه خوبی برای قاچاقچیان مواد مخدر و جنایتکاران به ‌شمار می‌آید. برقراری رابطه صحیح پدر و مادر با کودک سبب می‌شود که رشد شخصیت بچه سیر طبیعی داشته باشد و از انحراف و کجروی مصون بماند. عواقب خطرناک اعتیاد ایجاب می‌کند که والدین از لحظه تولد ، بچه را موجودی بدانند که یاد می‌گیرد و رشد شخصیت او منوط به برقراری رابطه صحیح بین همه اعضا خانواده است. مواظبت مادر از کودک و ایجاد رابطه عاطفی با فرزند و رفتار خردمندانه توام با مهربانی پدر نه تنها به رشد شخصیت و متعادل شدن کودک کمک می‌کند، بلکه در صورت اعتیاد اتفاقی در دوره بلوغ نیز درمان را آسان می‌سازد.

سيگار علاوه بر بیماری قلبی، سکته مغزی و برخی سرطان‌ها؛خطر ناتوانی جنسی را هم به همراه دارد.
به گزارش هلث‌دی نیوز پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که مردانی که یک پاکت در روز سیگار می‌کشند، با احتمال تقریبا 40 درصد بیشتر نسبت به مردان غیرسیگاری ممکن است دچار اشکال در نعوظ شوند.

دکتر جک میدلو، رئیس بخش اورولوژی در دانشکده پزشکی و بیمارستان دانشگاه تمپل در فیلادلفیای آمریکا در این باره گفت: "سیگار کشیدن نیکوتین و سایر مواد  تنگ‌کننده عروقی را وارد بدن می‌کند که باعث انسداد رگ‌های خونی آلت تناسلی می‌شود."

به گفته کارشناسان سیگار کشیدن تنها علت اختلال نعوظی" (ED) (عننی) نيست و سایر عادات مربوط به سبک زندگی هم می‌تواند تاثیر شدیدی بر سلامت جنسی داشته باشد. چاقی، مصرف مواد مخدر و مواد غیر مجاز روانگردان هم در این عارضه دخیل هستند.

حتی عدم تحرک و فعالیت جسمی هم ممکن است در ایجاد ناتوانی جنسی موثر باشد.
علل دیگر اختلال اینها هستند: دیابت، بیماری قلبی، جراحی سرطان‌های  پروستات، مثانه، روده بزرگ یا راست‌روده، داروهای ضد فشار خون بالا یا ضدافسردگی، صدمات طناب نخاعی، عدم تعادل هورمونی، معمولا پایین بودن هورمون مردانه تستوسترون.

همه این بیماری‌ها یا عوامل مربوط به سبک زندگی از سه طریق اصلی باعث اين اختلال می‌شوند: با کاهش جریان خون، با صدمه‌زدن به رشته‌های عصبی، یا تغییر محیط هورمونی بدن.

 

«وابستگی به اینترنت» را «اعتیاد مدرن» (Modern Addiction) نامگذاری کرده‌اند در واقع وابستگی به اینترنت یک وابستگی واقعی همانند اعتیاد به مواد مخدر و وابستگیهای دیگر است. اگر چه این نوع وابستگی مشکلات جسمی «اعتیادهای شیمیایی» را ندارد اما مشکلات اجتماعی ناشی از آن همانند اعتیادهای دیگر است.

ادامه مطلب

 

متوجه شده اند که برخي از مردم ممکن است به گرفتن آفتاب براي برنزه شدن "معتاد" باشند.اين تحقيقات که نتايج آن در مجله "آرشيوهاي پوست شناسي" (Archives of Dermatology) چاپ شده است حاکي است که عادت به گرفتن حمام آفتاب در 53 درصد از کساني که منظما کنار دريا مي روند ممکن است در حد وابستگي باشد.

متخصصان سرطان پوست مي گويند اين مطالعه از اين نظر جالب است که رفتار کساني را که عليرغم آگاهي از خطرات گرفتن آفتاب، در آن زياده روي مي کنند توضيح مي دهد.

با اين حال يک دانشمند متخصص اعتياد گفت که محتمل تر است اين يک نوع "افراط کاري" باشد نه اعتياد.

آگاه از خطرات

دانشمندان در دانشکده پزشکي دانشگاه تگزاس در گالوستون براي ارزيابي اينکه آيا افراد مورد مطالعه به گرفتن حمام آفتاب اعتياد دارند يا نه، از ملاک هاي شناخته شده براي ارزيابي اعتياد به الکل و مواد مخدر استفاده کردند.

آنها از 145 نفر که عادت دارند به طور مرتب لب دريا بروند، عادات آنها در گرفتن حمام آفتاب را جويا شدند.

براساس پرسشنامه اي که بر يک آزمون شناخته شده بين المللي در ارزيابي اعتياد به الکل استوار است، 26 درصد از افراد مورد مطالعه به عنوان کساني که عادت آنها در گرفتن حمام آفتاب در حد "وابستگي" است طبقه بندي شدند.

اما وقتي پرسشنامه ديگري از "کتاب راهنماي تشخيص و آمار اختلالات مغزي" از انجمن روانپزشکي آمريکا مورد استفاده قرار گرفت، 53 درصد از آنها "وابسته" به گرفتن آفتاب تشخيص داده شدند.

برخي مردم عليرغم آگاهي از خطرات زياده روي در گرفتن آفتاب به اين کار ادامه مي دهند

پروفسور ريچارد وگنر، که اين مطالعه تحت نظر او انجام شد، گفت: "جالب است که با دستکاري خفيف ابزارهايي که براي شناسايي اختلالات مربوط به مواد اعتيادآور به کار مي رود، عملا مي توانيم شباهتي عيني ميان عادت به گرفتن آفتاب و آن اختلالات پيدا کنيم."

"متخصصين پوست اغلب از افرادي که به آفتاب اعتياد دارند حرف مي زنند - کساني که مي دانند برايشان خوب نيست هميشه برنزه باشند، اما به نظر مي رسد قادر نباشند از گرفتن آفتاب خودداري کنند."

براساس آمارها سالانه تقريبا دو هزار نفر در بريتانيا در اثر ابتلا به سرطان پوست جان مي بازند.

مطالعات قبلي نشان داده بود که بسياري از کساني که به طور منظم خود را در معرض اشعه ماوراي بنفش خورشيد قرار مي دهند تا برنزه شوند، آگاهند که با اين کار خطر ابتلا به سرطان پوست را افزايش مي دهند.

کالين دراموند، استاد روانشناسي اعتياد در دانشکده پزشکي بيمارستان سن جورج در لندن گفت: "اين موضوع که هر عادتي در جهان را اعتياد بناميم برايم نگران کننده است. اين تمايل وجود دارد که رفتارهاي افراطي را به اعتياد تعبير کنيم."

وي گفت اعتياد به اين معني است که يک نوع ساز و کار شيميايي خاصي در مغز روي مي دهد که رفتار فرد را تعيين مي کند.

وجود چنين ساز و کارهايي در مورد کساني که زياد آفتاب مي گيرند ثابت نشده است، بنابراين نمي توان آن را اعتياد ناميد.

وي گفت مردم خود را برنزه مي کنند چون مي خواهند همرنگ جمع

 

معاون پشتيباني سازمان بهزيستي كشور گفت: طبق آمار، اعتياد و طلاق بزرگترين آسيب‌هاي اجتماعي هستند كه كشور را تهديد مي‌كنند كه با برنامه‌ريزي‌هاي منسجم مي‌توان از آنها  پيشگيري كرد.

دكترعبدوس در گردهمايي معاونان پشتيباني و منابع انساني و ذيحسابان سازمان بهزيستي استان‌هاي سراسر كشور در تبريز ادامه داد: براي مثال كانون خانواده‌ها به عنوان مهمترين اصل در پيشگيري از آسيبهاي اجتماعي هستند كه اگر بتوانيم به هر بهايي اين كانون را حفظ كنيم، مهمترين قدم در پيشگيري از آسيب‌هاي اجتماعي را برداشته‌ايم، زيرا فروپاشي كانون خانواده، منشأ بسياري از آسيب‌هاي اجتماعي است 

نكته دوم افزايش بهداشت رواني در جامعه است كه سازمان بهزيستي با اجراي برنامه‌هاي منسجم در جهت آموزش مهارت‌هاي زندگي در مدارس برنامه‌هاي مختلف و خط اصلي را مشخص مي‌كند كه البته اجراي تمام آن در توان اين سازمان نيست و همه ارگان‌ها بايد همكاري يكسان داشته باشند تا بتوانند با ارتقاي كيفيت زندگي و افزايش بهداشت روان در جامعه، از افزايش آسيب‌هاي اجتماعي پيشگيري كنند.

معاون پشتيباني سازمان بهزيستي كشور از واگذاري 75 درصدي امور قابل واگذاري اين سازمان به بخش خصوصي خبر داد.

وي با بيان اين مطلب افزود: هدف نهايي و بزرگ سازمان بهزيستي واگذاري اكثريت قابل واگذاري برنامه‌ها و فعاليت‌هاي اين سازمان به بخش خصوصي با نظارت تخصصي است، به طوري كه تاكنون 85 درصد از مراكز نگهداري معلولان، سالمندان و نگهداري فرزندان به صورت شبانه‌روزي به جز شيرخوارگاه‌هايي كه بايد دولتي بمانند، به مراكز خصوصي واگذار و به اين مراكز يارانه پرداخت مي شود.

وي افزود: در حال حاضر نيز 144 هزار زن سرپرست خانوار تحت حمايت پرداخت مستمري و بيمه خدمات درماني اين سازمان قرار دارند كه با فرزندانشان حدود 500 هزار نفر مي شوند.
وي با بيان اين كه حدود 700 هزار نفر معلول تحت پوشش سازمان بهزيستي كشور قرار دارد، گفت: حدود 18 هزار كودك در مراكز شبانه‌روزي بهزيستي و خانواده‌هاي خود نگهداري مي‌شوند كه به اين فرزندان از طريق اين سازمان يارانه پرداخت مي‌شود.

وي در ادامه با بيا اين كه در سال گذشته به حدود 5/1 ميليون نفر از كودكان چهار تا شش ساله سرويس پيشگيري از تنبلي چشم داده شده است، گفت: در حال حاضر سازمان بهزيستي كشور با دارا بودن 750 مركز درمان و پيشگيري از اعتياد در سراسر كشور، بزرگترين شبكه درمان اعتياد را تشكيل داده است

محققان به تازگي دريافته‌اند اولين واكنش نوجوان به نيكوتين، سيگاري شدن يا معتاد شدن او را در آينده تعيين مي‌كند.
چه كسي فكر مي‌كند با يك بار سيگار كشيدن، كارش به جايي برسد كه هر سيگار را با سيگار قبلي روشن كند؟! شكر خدا ، اراده‌اي فولادين داريم كه وسوسه سيگار كشيدن و لذت و آرامش دروغينش در آن هيچ اثري ندارد.

 اما دانشمندان دراين باره حرف ديگري دارند. آنها به تازگي متوجه شده‌اند گروهي از نوجوانان كه در اولين سيگار كشيدن خود احساس آرامش مي‌كنند بيشتر احتمال دارد كه در آينده گرفتار اعتياد به آن شوند. اين يعني اگر يك‌بار سيگار بكشي ممكن است به دهنت مزه كند و ديگر نتواني از شرش خلاص شوي!

نيكوتين هم مانند كافئين و استريكنين جزو گروهي از تركيبات شيميايي است كه به نام آلكالوئيد شناخته مي‌شوند. اين مواد كه تلخ واغلب سمي هستند، به وسيله گياهان توليد شده وهمين طعم آنهاست كه حيوانات را از خوردن‌شان باز مي‌دارد.

 اما انسان كه احتمالا از اين هشدار طبيعي سر در نمي‌آورد، براي كسب لذت، به جست‌وجوي اين تلخي تا كجاها كه نمي‌رود؟! بد نيست بدانيد سالانه 400 هزار نفر در آمريكا در اثر بيماري‌هاي ناشي از سيگار مي‌ميرند. بيماري قلب و رگهاي خوني، سرطان ريه، ناباروري، مشكلات گوارشي وپيري زودرس كه جاي خود دارند!

 حشره كش يا پناهي در صحرا؟

 در گذشته نيكوتين رابه‌عنوان يك سم قوي مي‌شناخته و در تهيه بسياري از حشره كش‌ها به‌كار مي‌بردند. اگرچه امروزه بيشتر تنباكو از گياه «نيكوتيانا توباكو» به دست مي‌آيد، اما 66 گياه ديگر هم نيكوتين دارند كه وطن 19 تاي آنها استرالياست.

به‌جز گياه تنباكو، نيكوتين در گياهان ديگري مانند گوجه فرنگي، سيب زميني، بادمجان و فلفل سبز هم يافت مي‌شود. به همين علت هم شايد بتوان گفت اولين كساني كه نيكوتين مصرف كردند، بوميان اين منطقه بوده‌اند. آنها با كشف اين كه نيكوتين ماده‌اي محرك وكم‌كننده گرسنگي است؛ آن را با خود به سفرهاي طولاني در صحرا مي‌بردند.

 تنباكو اولين بار به‌وسيله اسپانيايي‌ها و به‌عنوان دارو به اروپا معرفي شد. آنها ادعا مي‌كردند كه اين ماده در درمان روماتيسم، آسم، دندان درد و زخم مؤثر است. يكي از مدافعان بزرگ آن جين نيكوت، سفير فرانسه در پرتغال بود كه در سال 1561 دانه گياه تنباكو را به فرانسه فرستاد و به همين علت به افتخار او گياه آن را نيكوتيانا و آلكالوئيد آن را (كه در قرن 19 كشف شد) نيكوتين ناميدند. گرچه اين شيمي دانان آلماني، پاسلت و ريمان بودند كه براي اولين بار آن را از گياه تنباكو گرفتند.

 دودش به چشم همسايه مي‌رود

جالب است بدانيد نيكوتين در دمايي پايين‌تر از نقطه جوشش سوخته وبه‌دليل فشار بخار پايين، در فشار هوا و دماي 95 درجه سانتي گراد بخار مي‌شود؛ به همين علت وقتي كه سيگار مي‌كشيد بيشتر نيكوتين موجود در آن تبخير و از طريق تنفس وارد بدن شده و اثر دلخواه را ايجاد مي‌كند. شايد به همين علت است كه متخصصان مي‌گويند كساني كه در معرض دود سيگار قرار مي‌گيرند، حتي اگر سيگار نكشند هم از اثرات آن بي‌نصيب نمانده و حتي بيشتر آسيب مي‌بينند.

مغزهايي حساس‌تر و جوان تر

 متأسفانه بيشترين گروه سني كه سيگار مي‌كشند در سن 24 تا 18 سالگي يعني جوانان هستند. دكتر ژوزف ديفرانزا از دانشگاه علوم پزشكي ماساچوست در مطالعه اخير خود به اين نتيجه رسيده است كه همه نوجواناني كه يك‌بار سيگارمي‌كشند به دام اعتياد گرفتار نمي‌شوند، بلكه گروهي از نوجوانان كه در اولين سيگار كشيدن خود احساس آرامش مي‌كنند بيشتر احتمال دارد كه در آينده گرفتار اعتياد به آن شوند.

 حتما مي‌دانيد كه نيكوتين مي‌تواند بر مغز اثري فوري داشته باشد. اين دانشمندان مي‌گويند نتايج بررسي آنها نشان مي‌دهد كه مغز بعضي از نوجوانان به نيكوتين حساس‌تر است و به همين دليل است كه آنها بيشتر مستعد اعتياد هستند.

 باورتان مي‌شود؟ در يك جمع نوجوان كه دوستان به همديگر سيگار تعارف كرده و (يا محض روكم كني!) وادار به سيگار كشيدن مي‌كنند، اين پاسخ مغز آنها به اولين مصرف نيكوتين است كه تعيين مي‌كند چه كسي در آينده معتاد خواهد شد.

 متأسفانه طبق گزارشي كه اين محققان در مجله انجمن اطفال آمريكا چاپ كرده‌اند همين تجربه آرامش بخش در اولين مصرف سيگار، قوي‌ترين عامل پيشگويي‌كننده اعتياد نوجوان است. ديگر عواملي كه در اين بررسي مؤثر شناخته شدند خلق افسرده، شخصيت نوطلب ومشاهده قهرمانان و الگوهاي سيگاري در فيلم‌ها وتبليغات تلويزيوني بوده است.

 آرامشي كه گول مي‌زند

 نيكوتين نيمه عمر بسيار كوتاهي دارد. يعني در داخل بدن به سرعت اثر مي‌كند. وقتي كه يك پك عميق از آن مي‌زنيد، نيكوتين از ريه و از طريق تنفس وارد جريان خونتان شده و خودش را به مغزتان مي‌رساند و در محل گيرنده‌هاي خاص خود قفل مي‌شود. اما در عرض 40 دقيقه به نصف قدرت اولش رسيده و شما را به كشيدن سيگار ديگري مشتاق مي‌كند. و وقتي ناگهان متوجه مي‌شويد در يك روز25 نخ سيگار كشيده‌ايد، دوزاري تان مي‌افتد (و مي‌فهميد كه جريان از اين قرار است) كه در دام اعتياد گرفتار شده‌ايد.

 البته به همين سادگي هم نيست. دانشمندان پس از كلي آزمايش و بررسي تئوري‌هايي براي اين وابستگي مطرح كرده‌اند. يكي از اين تئوري‌ها حاكي از آن است كه نيكوتين مسير مغزي كه آرزو و اميال را به‌وجود مي‌آورد، مهار كرده و باعث احساس آرامش در فرد مي‌شود. اما اين يك آرامش كاذب است چون خود همين سامانه، ميل جديدي براي مصرف دوباره نيكوتين ايجاد مي‌كند.

علاوه بر اين تحقيقات نشان داده كه نيكوتين مسيرپاداش در مغز را فعال مي‌كند (مسيري كه مغز به‌وسيله آن احساس لذت و سرخوشي را تنظيم مي‌كند) متأسفانه وابستگي از همين جا ايجاد مي‌شود.

 برخلاف موادي چون كوكائين و هروئين، نيكوتين حساسيت اين مسير را زياد مي‌كند و به همين علت هم هست كه محروميت آن به نسبت هروئين و اتانل خفيف‌تر است. البته گول اين حرف را نخوريد چون با تمام اين حرف‌ها در طول تاريخ ثابت شده ( انجمن قلب آمريكا هم اعتراف كرده !) كه ترك اعتياد به نيكوتين يكي از سخت‌ترين‌هاست البته عجيب هم نيست چون اثرات دارويي ورفتاري آن هم خيلي شبيه به موادي چون هروئين وكوكايين است.

سيگار كم نيكوتين، به قيمت سلامت

 بعضي فكر مي‌كنند سيگاري كه نيكوتين كمتري داشته باشد، بهتر است چون خطر كمتري هم براي سلامت دارد. اين عده «پديده جبران» را ناديده مي‌گيرند. متأسفانه افرادي كه از اين نوع سيگارها استفاده مي‌كنند، معمولا براي اينكه به مقدار نيكوتيني كه به آن عادت كرده‌اند برسند، پك‌هاي عميق‌تر زده وتعداد سيگار بيشتري هم مي‌كشند.

 اين‌طوري به جاي اينكه نيكوتين مصرفي آنها كم شود بر مقدار مونوكسيد كربن و بقيه مواد مصرفي‌شان هم اضافه مي‌شود. بنابر اين اگر مي‌خواهيد كباب نشويد، بهتر است به جاي سيگار با نيكوتين كمتر، تعداد سيگار كمتري بكشيد (والبته به تدريج آن را كنار بگذاريد!)

 

براي برنامه ريزي راههاي موثر در پيشگيري از اعتياد، ابتدا بايد علل و عوامل موثر در شروع مصرف و اعتياد به مواد را در نوجوانان و جوانان شناخت. عوامل ژنتيكي، شخصيتي، پسيكوپاتولوژيك،فارماكولوژيك، خانوادگي، محيطي و اجتماعي همگي دراتيولوژي سوء مصرف و اعتياد موثر هستند و عوامل متعدد درمقابل بايكديگر به سوء مصرف و سپس اعتياد منجر مي‌گردند.

براي انتخاب و به كارگيري مناسب استراتژي‌ها، دانستن نيازها و مشكلات و پتانسيل‌ها و توانائي‌هاي اجتماعي ضروري است. اجراي هربرنامة پيشگيري به شناخت دقيق منطقه،‌بررسي كامل وضعيت بهداشتي و روان شناختي و بررسي‌هاي همه گيرشناسي بستگي دارد تا به اين وسيله عوامل موثر بر مصرف مواد آشكار شود. به عنوان مثال، بايد شايع ترين نوع مادة مصرف و گروه سني افراد در معرض خطر، موقعيت‌ها و محل‌هاي مصرف، باورهاي نادرست وعوامل مخاطره آميز، امكانات و منابع موجود را شناخت و براساس آن مدل فعاليت‌هاي پيشگيري را تعيين نمود. تحقيقات نشان داده اند كه نمي‌توان يك روش واحد را به عنوان بهترين روش براي همه افراد و گروه‌ها انتخاب نمود. بهره گيري از استراتژي‌هاي مختلف براي تاثير برشيوع اعتياد ضروري است زيرا عوامل متفاوتي در ايجاد اعتياد موثرند.

 مهمترين استراتژهاي پيشگيري از اعتياد كه درجهان از آنها استفاده مي‌شود عبارتند از :

1- آگاهسازي افراد در مورد خطرات و مضرات مواد

2- افزايش مهارت‌هاي زندگي مانند مهارت تصميم گيري، حل مسئله، ارتباطات اجتماعي

3- تقويت فعاليت‌هاي جايگزين به جاي مواد براي ارضاي نيازهاي رواني اجتماعي نوجوانان وجوانان

4- مشاوره و مداخلة حين بحران، دربحران‌هاي مختلف در طول زندگي

5- ارتقاء فرهنگي و مذهبي

6- تقويت قوانين و مقررات مبارزه با مواد

7- درمان معتادان براي جلوگيري از سرايت اعتياد

 استراتژيهاي فوق در قالب فعاليت‌هاي زير مورد بحث قرار مي‌گيرند:

1- فعاليت‌هاي متمركز برفرد :

دادن اطلاعات در مورد مضرات مصرف مواد
تاثير برارزش‌ها و نگرش‌ها ( تغيير نگرش‌هاي مثبت و تثبيت نگرش‌هاي منفي نسبت به مصرف مواد مخدر
آموزش مهارت‌هاي اجتماعي و تطابق با استرس‌ها :
مهارتهاي اجتماعي يعني «توانائي انطباق كافي در روابط بين فردي». اين روش برتئوري يادگيري اجتماعي (social learning Theory) استوار است. براساس اين تئوري، يادگيري اجتماعي باتقويت‌هاي مثبت و منفي كه فرد در نتيجة رفتار خود كسب مي‌كند و مشاهدة رفتار ديگران و عواقب آن شكل مي‌گيرد. به تدريج فرد توانائي پيش بيني عواقب رفتار خود و نگرش ديگران را در مورد رفتار خود كسب مي‌نمايد. اين توانائي موجب تنظيم رفتار و دروني كردن تشويق‌ها و تنبيه‌ها و درنتيجه تغيير آن مي‌شود. مطالعات مختلف نشان داده اند كه آموزش مهارت‌هاي اجتماعي ميزان سوء مصرف مواد ورفتارهاي وابسته به آن مانند پرخاشگري، انزوا، فرار از مدرسه وخانه و سرقت را كاهش مي‌دهد. برخي از مهارت‌هاي اجتماعي كه كسب آن در پيشگيري از اعتياد اهميت دارد عبارتند از:

مهارت‌هاي ارتباطي (Communication skills)، توانائي اظهار نظر (assertiveness) توانائي مخالفت ورد كردن (rehearsal and resistance skills).

بهترين روش براي آموزش مهارت‌هاي اجتماعي استفاده ازتكنيك modeling مي‌باشد كه مبتني بر تئوري يادگيري اجتماعي است.

آموزش مقاومت در مقابل فشار‌هاي دوستان
شناسائي افراد در معرض خطر و اقدامات لازم
ارضاي نيازهاي اجتماعي و رواني نوجوانان
‌الگوبخشي و آموزش از طريق همسالان
2- فعاليت‌هاي متمركز برآموزش و آگاه سازي والدين :

درابتدا والدين بايد از خطر اعتياد آگاه شده و در مورد پيشگيري از آن احساس مسئوليت نمايند.اين آگاه سازي مي‌بايست به طور مكرر از راه‌هاي مختلف مانند خواندن كتاب، جزوه،‌روزنامه،‌شركت در جلسات مشاوره،‌سمينار، پيوستن به تشكيلات والدين انجام شود. آگاه سازي والدين شامل ابعاد مختلف مي‌باشد كه به آنها اشاره مي‌شود:

الف ـ آموزش اطلاعات لازم در مورد مواد

ب  ـ افزايش مهارت لازم براي ساختن پيوندهاي قوي خانوادگي

برقراري ارتباط صميمانه با كودكان
بالابردن اعتماد به نفس
ايجاد سيستم ارزشي قوي
پ ـ وضع مقررات واضح درخانواده

ت ـ آموزش الگوي خوب بودن

ث ـ تشويق فعاليت‌هاي سالم و خلاق

ج ـ ترغيب تشكيلات و الدين

3- فعاليت‌هاي متمركز برمعلمان ومدرسه :

الف ـ دخالت دادن والدين به روش‌هاي زير: 

برگزاري جلساتي براي آگاه كردن والدين از خطر مواد و دادن آموزش‌هاي لازم
دادن جزوه‌ها يابروشورهاي آموزشي به والدين   
ترغيب والدين به شركت در تشكيلات والدين از طريق انجمن اولياء و مربيان براي ايفاي نقش‌هاي فعال تر
ب ـ برگزاري دوره‌هاي آموزشي يا روش‌هاي تغيير نگرش دانش آموزان

پ ـ وضع مقررات واضح دررابطه با مواد

ت ـ ‌ايجاد امكانات مشاوره ودرمان

ث ـ آگاه سازي معلمان

ج ـ اصلاح روش تدريس و برخورد بادانش آموزان

چ ـ آموزش مهارتهاي ارجاع دادن

ح ـ استفاده از معلمان براي آموزش اطلاعات

 

4- فعاليت‌هاي پيشگيري بااستفاده از رسانه‌ها

روش‌هائي كه در رسانه‌هاي مد نظر قرار مي‌گيرند عبارتند از: 

الف ـ ارتباط با نويسندگان و كارگردانان

 ب  ـ استفاده از چهره‌هاي محبوب در رسانه‌ها

 پ  ـ استفاده از معتادان آسيب ديده در رسانه‌ها 

 ت  ـ ‌استفاده از ساير روش‌هاي مكمل مانند جلسات بحث، نقد و تبادل نظر درمورد محتواي فيلم‌هاي نمايش داده شده و...

 

5- فعاليت‌هاي پيشگيري از طريق محلهاي كار و مكان‌هاي تجمع

سوء‌مصرف مواد، دربعضي از شاغلين و برخي از مكان‌هاي اشتغال شايع تر است، به همين دليل،‌بازدهي كار و سلامت كاركنان در معرض خطر قرار مي‌گيرد. مكان‌هائي كه كاركنان آن را جوانان تشكيل مي‌دهند( سرباز خانه‌ها، كارخانه‌ها، دانشگاهها و واحدهاي حمل ونقل) و فرايند كار با استرس بيشتري همراه است، مكان‌هاي مخاطره آميزي هستند كه به توجه بيشتري نياز داشته و در اولويت قرار دارند. استراتژي‌هاي پيشگيري از طريق محل كار عبارتند از :

آگاه سازي مديران،مسئولان و كارفرمايان
ايجاد امكانات مشاوره و درمان
وضع واجراي قوانين مربوط به سوء مصرف، حمل يا فروش مواد
آموزش و تقويت بهداشت عمومي‌

6- فعاليت‌هاي پيشگيري با استفاده از شبكة مراقبت‌هاي بهداشتي اوليه

7- وضع واجراي قوانين و مقررات

 

::.منبع : وب سایت ستاد مبارزه با مواد مخدر.::

 

 اعتياد يك بيماري زيست شناختي، روانشناختي و اجتماعي است عوامل متعددي در اتيولوژي سوء مصرف و اعتياد موثر هستند كه در تعامل با يكديگر منجر به شروع مصرف و سپس اعتياد مي شوند. عوامل موثر بر فرد، محيط فرد و كليه علل و عوامل درهم بافته اي هستند كه بر يكديگر تاثير مي گذارند. درك كليه علل و عوامل زمينه اي موجب مي شود تا روند پيشگيري، شناسايي، درمان و پيگيري به طور هدفمند طرح ريزي شود.

بنابراين، آشنايي با عوامل زمينه ساز مستعد كننده در مقابل آن از دو جهت ضرورت دارد:

1- شناسايي افراد در معرض خطر اعتياد و اقدامهاي پيشگيرانه لازم براي آنان؛

2- انتخاب نوع درمان و اقدامهاي خدماتي، حمايتي و مشاوره اي لازم براي معتادان. 

عوامل مخاطره آميز

عوامل مخاطره آميز مصرف مواد شامل عوامل فردي، عوامل بين فردي و محيطي و عوامل اجتماعي است.

عوامل مخاطره آميز فردي

 □  دوره نوجواني

 □  استعداد ارثي

 □  صفات شخصيتي:

   ●  صفات ضد اجتماعي

   ●  پرخاشگري

   ●  اعتماد به نفس پايين

 □  اختلالهاي رواني:

   ● افسردگي اساسي

   ● فوبي

 □  نگرش مثبت به مواد

 □  موقعيتهاي مخاطره آميز:

   ● ترك تحصيل

   ● بي سرپرستي

 □  تاثير مثبت مواد بر فرد

در اينجا به شرح هر يك از عوامل فوق مي پردازيم:

دوره نوجواني

 مخاطره آميز ترين دوران زندگي از نظر شروع به مصرف مواد دوره نوجواني است. نوجواني دوره انتقال از كودكي به بزرگسالي و كسب هويت فردي و اجتماعي است. در اين دوره، ميل به استقلال و مخالفت با والدين به اوج مي رسد و نوجوان براي اثبات بلوغ و فرديت خود ارزشهاي خانواده را زير سوال مي برد و سعي در ايجاد و تحليل ارزشهاي جديد خود دارد. مجموعه اين عوامل، علاوه بر حس كنجكاوي و نياز به تحرك، تنوع و هيجان، فرد را مستعد مصرف مواد مي نمايد.

 ژنتيك

 شواهد مختلفي از استعداد ارثي اعتياد به الكل و مواد وجود دارد. تاثير مستقيم عوامل ژنتيكي عمدتاً از طريق اثرات فارماكوكينتيك و فاركوديناميك مواد در بدن مي باشد كه تعيين كننده تاثير ماده بر فرد است. برخي از عوامل مخاطره آميز ديگر نيز تحت نفوذ عوامل ژنتيكي هستند مانند برخي اختلالهاي شخصيتي و رواني و عملكرد نامناسب تحصيلي ناشي از اختلالهاي يادگيري.

 صفات شخصيتي

 عوامل مختلف شخصيتي با مصرف مواد ارتباط دارند. از اين ميان، برخي از صفات بيشتر پيش بيني كننده احتمال اعتياد هستند و به طور كلي فردي را تصوير مي كنند كه با ارزشها يا ساختارهاي اجتماعي مانند خانواده، مدرسه و مذهب پيوندي ندارد و يا از عهده انطباق، كنترل يا ابراز احساسهاي دردناكي مثل احساس گناه، خشم و اضطراب بر نمي آيد. اين صفات عبارتند از: عدم پذيرش ارزشهاي سنتي و رايج، مقاومت در مقابل منابع قدرت، نياز شديد، احساس فقدان كنترل بر زندگي خود، اعتماد به نفس پايين، فقدان مهارت در برابر پيشنهادهاي خلاف ديگران، فقدان مهارتهاي اجتماعي و انطباقي. از آنجا كه اولين مصرف مواد، معمولاً از محيطهاي اجتماعي شروع مي شود هر قدر فرد قدرت تصميم گيري و مهارت ارتباطي بيشتري داشته باشد، بهتر مي تواند در مقابل فشار همسالان مقاومت كند.

 اختلالهاي رواني

در حدود 70 درصد موارد، همراه با اعتياد اختلالهاي ديگر روانپزشكي نيز وجود دارد. شايع ترين تشخيصها عبارتند از: افسردگي اساسي، اختلال شخصيت ضد اجتماعي، فوبي، ديس تايمي، اختلال وسواسي- جبري، اختلال پانيك، مانيا، اسكيزوفرني.

 نگرش مثبت به مواد

 افرادي كه نگرشها و باورهاي مثبت و يا خنثي به مواد مخدر دارند، احتمال مصرف و اعتيادشان بيش از كساني است كه نگرشهاي منفي دارند. اين نگرشهاي مثبت معمولاً عبارتند از: كسب بزرگي و تشخص، رفع دردهاي جسمي و خستگي، كسب آرامش رواني، توانايي مصرف مواد بدون ابتلا به اعتياد.

موقعيتهاي مخاطره آميز فردي

 بعضي از نوجوانان و جوانان در موقعيتها يا شرايطي قرار دارند كه آنان را در معرض خطر مصرف مواد قرار مي دهد. مهمترين اين موقعيتها عبارتند از: در معرض خشونت قرار گرفتن در دوران كودكي و نوجواني، ترك تحصيل، بي سرپرستي يا بي خانماني، فرار از خانه، معلوليت جسمي، ابتلا به بيماريها يا دردهاي مزمن. حوادثي مانند از دست دادن نزديكان يا بلاياي طبيعي ناگهاني نيز ممكن است منجر به واكنشهاي حاد رواني شوند. در اين حالت فرد براي كاهش درد و رنج و انطباق با آن از مواد استفاده مي كند.

 تاثير مواد بر فرد

اين متغير وقتي وارد عمل مي شود كه ماده حداقل يك بار مصرف شده باشد. چگونگي تاثير يك ماده بر فرد، تابع خواص ذاتي ماده مصرفي و تعامل آن با فرد و موقعيت فرد مصرف كننده است. تاثير مواد بر فرد مصرف كننده، به ميزان قابل توجهي، به مشخصات او بستگي دارد. اين مشخصات عبارتند از: شرايط جسمي فرد، انتظار فرد از مواد، تجربيات قبلي تاثير مواد و مواد ديگري كه هم زمان مصرف شده اند. مواد مختلف نيز تاثيرهاي متفاوتي بر وضعيت فيزيولوژيك و رواني فرد دارند، مثلاً: هروئين و كوكائين سرخوشي شديد، الكل آرامش و نيكوتين مختصري هشياري و آرامش ايجاد مي كند.

عوامل مخاطره آميز بين فردي و محيطي

 □  عوامل مربوط به خانواده:

   ● غفلت از فرزندان

   ● وجود الگوي نامناسب در خانواده

   ● خانواده آشفته

 □  عوامل مربوط به دوستان:

   ● دوستان مصرف كننده مواد

 □  عوامل مربوط به مدرسه:

   ● فقدان محدوديت

   ● فقدان حمايت

 □  عوامل مربوط به محل سكونت:

   ● شيوع خشونت و اعمال خلاف

عوامل مربوط به خانواده

 خانواده اولين مكان رشد شخصيت، باورها و الگوهاي رفتاري فرد است. خانواده علاوه بر اينكه، محل حفظ و رشد افراد و كمك به حل استرس و پاتولوژي است، منبعي براي تنش، شكل و اختلال نيز مي باشد. نا آگاهي والدين، ارتباط ضعيف والدين و كودك، فقدان انضباط در خانواده، خانواده متشنج يا آشفته و از هم گسيخته، احتمال ارتكاب به انواع بزهكاريها مانند سوء مصرف مواد را افزايش مي دهد. همچنين والديني كه مصرف كننده مواد هستند باعث مي شوند فرزندان با الگوبرداري از رفتار آنان مصرف مواد را يك رفتار بهنجار تلقي و رفتار مشابهي پيشه كنند.

تاثير دوستان

تقريباً در 60 درصد موارد، اولين مصرف مواد به دنبال تعارف دوستان رخ مي دهد. ارتباط و دوستي با همسالان مبتلا به سوء مصرف مواد، عامل مستعد كننده قوي براي ابتلاي نوجوانان به اعتياد است. مصرف كنندگان مواد، براي گرفتن تاييد رفتار خود از دوستان، سعي مي كنند آنان را وادار به همراهي با خود نمايند. گروه«همسالان» به خصوص، در شروع شروع مصرف سيگار و حشيش بسيار موثر هستند. بعضي از دوستيها، صرفاً حول محور مصرف مواد شكل مي گيرد. نوجوانان به تعلق به يك گروه نيازمندند و اغلب پيوستن به گروههايي كه مواد مصرف مي كنند، بسيار آسان است. هر چند پيوند فرد با خانواده، مدرسه و اجتماعات سالم كمتر باشد، احتمال پيوند او با اين قبيل گروهها بيشتر مي شود.

عوامل مربوط به مدرسه

 از آنجا كه مدرسه بعد از خانواده، مهم ترين نهاد آموزشي و تربيتي است، مي تواند از راههايي زير زمينه ساز مصرف مواد در نوجوانان باشد:
بي توجهي به مصرف مواد و فقدان محدوديت يا مقررات جدي منع مصرف در مدرسه، استرسهاي شديد تحصيلي و محيطي، فقدان حمايت معلمان و مسئولان از نيازهاي عاطفي و رواني به خصوص به هنگام بروز مشكلات و طرد شدن از طرف آنان.

عوامل مربوط به محل سكونت

 عوامل متعددي در محيط مسكوني مي تواند موجب گرايش افراد به مصرف مواد شود: فقدان ارزشهاي مذهبي و اخلاقي، شيوع خشونت و اعمال خلاف، وفور مشاغل كاذب، آشفتگي و ضعف همبستگي بين افراد محل و حاشيه نشيني از جمله اين عوامل هستند.

عوامل مخاطره آميز اجتماعي

 □  فقدان قوانين و مقررات جدي ضد مواد مخدر

 □  بازار مواد

 □  مصرف مواد به عنوان هنجار اجتماعي

 □  كمبود فعاليتهاي جايگزين

 □  كمبود امكانات حمايتي، مشاوره اي و درماني

 □  توسعه صنعتي، محروميت اجتماعي- اقتصادي

مشخصات فردي و عوامل محيطي بخشي از علل اعتياد هستند و بخش ديگر را بازارهاي بين المللي مواد و عوامل اجتماعي- اقتصادي حاكم بر جامعه تشكيل مي دهند. اين عوامل عبارتند از:

 قوانين

 فقدان قوانين جدي منع توليد، خريد و فروش، حمل و مصرف مواد، موجب وفور و ارزاني آن مي شود.

 بازار مواد

 ميزان مصرف مواد، با قيمت آن نسبت معكوس دارد. هر چه قيمت مواد كاهش يابد، تعداد افرادي كه بتوانند آن را تهيه كنند افزايش مي يابد. همچنين سهل الوصول بودن مواد به تعداد مصرف كنندگان آن مي افزايد.

مصرف مواد به عنوان هنجار اجتماعي

در جوامعي كه مصرف مواد نه تنها ضد ارزش تلقي نمي شود، بلكه جزيي از آداب و سنن جامعه و يا نشان تمدن و تشخيص و وسيله احترام و پذيرايي است، مقاومتي براي مصرف مواد وجود ندارد و سوء مصرف و اعتياد شيوع بيشتري دارد.

 كمبود امكانات فرهنگي، ورزشي، تفريحي

كمبود امكانات لازم براي ارضاي نيازهاي طبيعي رواني و اجتماعي نوجوانان و جوانان از قبيل كنجكاوي، تنوع طلبي، هيجان، ماجراجويي، مورد تاييد و پذيرش قرار گرفتن و كسب موفقيت بين همسالان، موجب گرايش آنان به كسب لذت و تفنن از طريق مصرف مواد و عضويت در گروههاي غير سالم مي شود.

عدم دسترسي به سيستمهاي خدماتي، حمايتي، مشاوره اي و درماني

 در زندگي افراد، موقعيتها و مشكلاتي پيش مي آيد كه آنان را از جهات مختلف در معرض خطر قرار مي دهد. فقدان امكانات لازم يا عدم دسترسي به خدماتي كه در چنين مواقعي بتواند فرد را از نظر رواني، مالي، شعلي، بهداشتي، اجتماعي حمايت نمايد، فرد را تنها و بي پناه، بدون وجود سطح مقاومت اجتماعي رها مي كند.

توسعه صنعتي جامعه، مهاجرت، كمبود فرصتهاي شغلي و محروميت اقتصادي- اجتماعي

 توسعه صنعتي، جوامع را به سمت شهري شدن و مهاجرت از روستاها به شهرها سوق مي دهد. مهاجرت باعث مي شود تا فرد، براي اولين بار، با موانع جديدي برخورد نمايد. جدايي از خانواده، ارزشهاي سنتي و ساختار حمايتي قبلي به تنهايي، به انزوا و نااميدي فرد مي انجامد. كم سوادي، فقدان مهارتهاي شغلي، عدم دسترسي به مشاغل مناسب و به دنبال آن محدوديت در تامين نيازهاي حياتي و اساسي زندگي و تلاش براي بقا، فرد را به مشاغل كاذب يا خريد و فروش مواد مي كشاند و يا براي انطباق با زندگي سخت روزمره و شيوه جديد زندگي به استفاده از شيوه هاي مصنوعي مانند مصرف مواد سوق مي دهد( رحيمي موقر، آفرين؛ و همكاران، 1376).

 

منبع: وب سایت ستاد مبارزه با مواد مخدر

 

سيگار مي تواند موجب بروز خطرات جدي در سيستم بارداري شود . يک برآورد نشان داده که بيش از ۱۴ ميليون از زنان در جهان در سنين ۱۸-۴۴ سالگي سيگار مي کشند که از اين ميزان ۲/۲۷  درصد از آنان در سنين باروري هستند و اين ميزان بيش از ۲ برابر چيزي است که در اهداف بهداشت براي همه تا سال ۲۰۰۰ پيش بيني شده است .

زناني که در طول بارداري سيگار مصرف مي کنند در معرض خطر زايمان زودرس ، مشکلات دوران بارداري ، نوزادان زير وزن طبيعي ، مرده زائي و ميزان بالايي از مرگ و مير نوزادان زير يک ماهگي مي باشند .

سيگار کشيدن در زنان باردار و مادرانی که به تازگي زايمان کرده اند باعث بروز خطر براي نوزادانشان خواهد شد . از جمله سندرم مرگ ناگهاني ( SIDS ) ، ضعف پيشرفته ريه ، آسم ،‌ عفونتهاي حاد تنفسي .

يک بررسي نشان داده است که هزينه درماني و پزشکي براي زايمان غيرطبيعي در مادران سيگاري تقريباً دو برابر ( ۱۰۸۹۴  دلار ) افراد غيرسيگاري است (  6544  دلار )

برآورد شده است که هزينه هاي پزشکي مربوط به بارداري و زايمان غيرطبيعي زنان سيگاري ۱۷۹ ميليون دلار يا ۱۱ درصد کل هزينه هاي بارداري و زايمان هاي غيرطبيعي را به خود اختصاص مي دهند . البته با فرض اينکه شيوع مصرف سيگار ۱۹ درصد محاسبه شده باشد .

تخمين زده شده که هزينه هاي پزشکي زايمان هاي غيرطبيعي مربوط به زنان سيگاري با فرض اينکه شيوع مصرف سيگار در طول بارداري ۱۹درصد باشد ۴/۱  ميليارد دلار است .

ميزان مصرف سيگار در زنان باردار در سال ۱۹۵۵ تقريباً ۱۴٪ بوده است که مقايسه با سال ۱۹۸۹ به ميزان ۲۹ درصد و از سال ۱۹۹۴ به ميزان ۵٪ کاهش يافته است .

يکي از اهداف برنامه هاي بهداشتي براي همه تا سال ۲۰۰۰ افزايش ميزان ترک سيگار و مهمتر از همه افزايش ترک سيگار در طول بارداري به ميزان ۶۰٪ بوده و از طرف ديگر هدف اين برنامه افزايش ميزان ترک سيگار از طريق مشاوره و پيگيريهاي کلينيکي تا ميزان ۷۵ درصد می باشد .

زنان سيگاري که در طول دوران بارداري سيگار را ترک مي کنند از سلامتي بيشتري برخوردار خواهند شد . ميزان تولد نوزادان نارس و زيروزن طبيعي بايد از طريق ريشه کن شدن مصرف سيگار در طول بارداري به ميزان ۲۶-۱۷ درصد کاهش يابد .

منبع : www.irib.com